Verbum

спецыяльная тэорыя адноснасці

т. 15, с. 111

статыстычных рашэнняў тэорыя

т. 15, с. 176

убываючай даходнасці тэорыя

т. 16, с. 156

хімічнай будовы тэорыя

т. 17, с. 20

храмасомная тэорыя спадчыннасці

т. 17, с. 54

«чалавечых адносін» тэорыя

т. 17, с. 211

МЕМБРА́ННАЯ ТЭО́РЫЯ ЎЗБУДЖЭ́ННЯ ў фізіялогіі, тэорыя ўзбуджэння мышачных і нервовых клетак. Асн. яе палажэнні сфармуляваны ням. нейрафізіёлагам Ю.​Бернштэйнам (1902). Паводле гэтай тэорыі пры раздражненні ўзбудлівай клеткі ў яе вонкавай мембране адбываецца малекулярная перабудова, што вядзе да змены пранікальнасці мембраны і з’яўлення трансмембранных іонных токаў. Крыніца энергіі гэтых токаў — нераўнамернае размеркаванне асн. неарган. іонаў (іонны градыент) паміж цытаплазмай і пазаклетачным асяроддзем, якое абумоўлівае ўзнікненне рознасці эл. патэнцыялаў. Гл. таксама Біяэлектрычныя патэнцыялы, Іонная тэорыя ўзбуджэння.

Літ.:

Ходоров Б.И. Проблема возбудимости. Л., 1969;

Скулачев В.П. Энергетика биологических мембран. М., 1989.

т. 10, с. 281

эвалюцыі сінтэтычная тэорыя

т. 18, кн. 1, с. 39

эканамічнага росту тэорыя

т. 18, кн. 1, с. 57

эканамічнай раўнавагі тэорыя

т. 18, кн. 1, с. 58