Verbum

РУМЯ́НЦАВА (Таццяна Герардаўна) (н. 30.6.1953, Мінск),

бел. філосаф. Д-р філас. н. (1992), праф. (1994). Скончыла БДУ (1976), дзе і працуе з 1979. Навук. працы па гісторыі замежнай філасофіі і сацыялогіі, праблеме чалавечай агрэсіўнасці.

Тв.:

Критический анализ концепций «человеческой агрессивности». Мн., 1982;

Агрессия: пробл. и поиски в зап. философии и науке. Мн., 1991;

Немецкая трансцендентально-критическая философия (середина XVIII — первая треть XIX в.): Глоссарий. Мн., 1999;

Новейший философский словарь. Мн., 1999 (у сааўт.).

т. 13, с. 449

РЫМКЕ́ВІЧ (Феліцыян Васілевіч) (1799, г. Магілёў —17.12.1851),

бел. вучоны ў галіне ўнутр. медыцыны. Д-р медыцыны (1821). Скончыў Віленскі ун-т (1820), дзе і працаваў (з 1826 праф.). У 1832—42 у Віленскай Медыка-хірург. акадэміі (з 1834 ардынарны праф.). У 1831 удзельнічаў у барацьбе з халерай у Слуцку, Слоніме, Віцебску. Навук. працы па аўскультацыі сэрца і сасудаў, дыягностыцы хвароб печані, сэрца, дзіцячых і венерычных хвароб. Выдаў «Лекцыі па шпітальнай тэрапіі» (1932 1832).

т. 13, с. 510

РЭПАРТЫМ’Е́НТА (ад ісп. repartimiento размеркаванне),

тэрмін, які ў ісп. калоніях Лац. Амерыкі з канца 15 ст. абазначаў размеркаванне паміж іспанцамі зямель, ваен. здабычы, тавараў і г.д. Найб. часта ўжываўся як назва прымусовай працоўнай павіннасці індзейцаў, паводле якой прыватныя асобы з іспанцаў мелі права з дазволу калан. адміністрацыі браць штогод у энкам’енду вызначаную колькасць індзейцаў пэўнага раёна для працы на плантацыях, у рудніках і інш. Гэта было прычынай масавай смяротнасці і хуткага скарачэння індзейскага насельніцтва.

т. 14, с. 17

САЛАЎЁВА (Тамара Уладзіміраўна) (н. 5.8.1935, г. Гдоў Пскоўскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне перапрацоўкі драўніны. Д-р тэхн. н. (1998), праф. (1999). Скончыла Ленінградскую лесатэхн. акадэмію (1958). З 1963 у Бел. тэхнал. ун-це. Навук. працы па праблемах распрацоўкі малаадходных тэхналогій вытв-сці драўнянавалакністых і драўнянастружкавых пліт, новых кампазіцыйных матэрыялаў са спецыфічнымі ўласцівасцямі.

Тв.:

Применение катионных полиэлектролитов в производстве древесноволокнистых плит. М., 1986;

Технология древесной массы. Мн., 1999.

Я.​Г.​Міляшкевіч.

т. 14, с. 103

САМАДУ́РАЎ (Пётр Сямёнавіч) (10.7.1908, г. Пяцігорск Стаўрапольскага краю, Расія — 26.1.1985),

бел. геолаг і петрограф. Д-р геагр. н. (1964), праф. (1966). Скончыў Растоўскі ун-т (1937). У 1958—69 у Бел. НДІ глебазнаўства і аграхіміі. Навук. працы па лёсавых і лёсападобных пародах і глебах Беларусі і Украіны.

Тв.:

У кн.: Почвообразующие породы и их роль в формировании почв БССР. Мн., 1962;

Палево-подзолистые почвы Белоруссии // Свойства почв и их плодородие. Мн., 1967.

т. 14, с. 129

САРО́КІНА (Тамара Цімафееўна) (н. 1.1.1927, в. Улукаўе Гомельскага р-на),

бел. вучоны ў галіне псіхіятрыі. Д-р мед. н. (1978), праф. (1979). Скончыла Мінскі мед. ін-т (1950). З 1957 у Мінскім мед. ун-це (у 1973—89 заг. кафедры). Навук. працы па клініка-генет. параметрах шызафрэніі, палігеннай спадчыннай схільнасці да яе, расстройстве псіхікі ў жанчын у перыяд цяжарнасці.

Тв.:

Скрытая депрессия в практике врачей. Мн., 1981 (разам з У.​Ф.​Дзесятнікавым).

т. 14, с. 186

САСНАВІ́К (Іосіф Лазаравіч) (29.9.1899, в. Геленава, Міёрскі р-н Віцебскай вобл. — ?),

бел. вучоны ў галіне неўрапаталогіі. Д-р мед. н. (1959), праф. (1962). Скончыў Ленінградскі мед. ін-т (1926). З 1934 у Віцебскім мед. ін-це (з 1960 заг. кафедры). Навук. працы па траўматызме нерв. сістэмы і праблемах паталогіі мазгавога кровазвароту.

Тв.:

К клинике и течению тромбоза внутренней сонной артерии // Сов. медицина. 1962. № 4;

Об этиопатогенезе преходящих нарушений мозгового кровообращения // Здравоохранение Белоруссии. 1969. № 11.

т. 14, с. 190

САЧА́ВА (Віктар Барысавіч) (20.6.1905, пас. Паргалава Ленінградскай вобл., Расія — 29.12.1978),

расійскі вучоны ў галіне геабатанікі і геаграфіі. Акад. АН СССР (1968). Скончыў Ленінградскі с.-г. ін-т (1924). З 1959 дырэктар Ін-та геаграфіі Сібіры і Д. Усходу Сіб. аддзялення АН СССР (Іркуцк). Навук. працы па геабатаніцы, класіфікацыі ландшафтаў і расліннасці, прыродным раянаванні, геасістэмах, метадах стацыянарных геагр. работ, праблемах вывучэння і асваення тайгі. Распрацаваў асноўныя тэарэт. палажэнні геабат. карціравання і класіфікацыі карт.

т. 14, с. 218

СЕРГЕЕ́НКА (Мікалай Іванавіч) (н. 10.9.1946, в. Доўгавічы Мсціслаўскага р-на Магілёўскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне анестэзіялогіі і рэаніматалогіі. Д-р мед. н. (1999). Скончыў Віцебскі мед. ін-т (1970). З 1988 у абл. нефралагічнай бальніцы ў г. Віцебск (заг. аддзялення). Навук. працы па пытаннях эмацыянальнай і нейравегетатыўнай аховы арганізма ва ўмовах хірург. агрэсіі.

Тв.:

Влияние функциональных взаимоотношений вегетативной нервной системы на течение анестезии, адекватность нейровегетативной защиты и эффективность интенсивной терапии. Витебск, 1998.

т. 14, с. 348

СІТКЕ́ВІЧ (Міхаіл Васілевіч) (н. 25.10.1949, г. Баранавічы Брэсцкай вобл.),

бел. вучоны ў галіне матэрыялазнаўства. Д-р тэхн. н. (1990), праф. (1993). Скончыў БПІ (1971). З 1978 у БПА. Навук. працы па праблемах і даследаванні дыфузійнага ўмацоўвання металарэзнага інструменту, тэхнал. аснасткі, дэталей машын у спецыялізаваных дыфузійна-актыўных парашковых асяроддзях.

Тв.:

Химико-термическая обработка инструментальных материалов. Мн., 1986 (у сааўт.);

Совмещенные процессы химико-термической обработки с использованием обмазок. Мн., 1987 (разам з Я.​І.​Бельскім).

т. 14, с. 423