Verbum

хларнавацістая кіслата

т. 17, с. 30

хлорная кіслата

т. 17, с. 33

хлорсульфонавая кіслата

т. 17, с. 33

хлорыставадародная кіслата

т. 17, с. 33

холевая кіслата

т. 17, с. 45

цыяніставадародная кіслата

т. 17, с. 158

шчаўевавоцатная кіслата

т. 17, с. 498

шчаўевая кіслата

т. 17, с. 499

АСПАРАГІ́НАВАЯ КІСЛАТА́, α-амінаянтарная кіслата, монаамінадыкарбонавая кіслата,

HOOCCH₂CH(NH₂)COOH, заменная амінакіслата. Мал. м. 133,1. Слаба раствараецца ў вадзе, не раствараецца ў спірце і эфіры. У арганізме знаходзіцца ў свабодным стане, уваходзіць у састаў бялкоў (акрамя пратамінаў). Удзельнічае ў рэакцыях цыкла мачавіны і пераамінавання, біясінтэзе пурынаў і пірамідзінаў, папярэднік у біясінтэзе незаменных амінакіслот — метыяніну, трэаніну і лізіну ў раслін, жывёл і мікраарганізмаў. Дэкарбаксіліраваннем аспарагінавай кіслаты могуць утварацца α- і β-аланіны. У абмене рэчываў аспарагінавая кіслата папярэднік і першая ступень распаду аспарагіну.

т. 2, с. 41

ВУ́ГАЛЬНАЯ КІСЛАТА́,

слабая і нетрывалая двухасноўная кіслата, H₂CO₃. Утвараецца пры растварэнні дыаксіду вугляроду ў вадзе, у звычайных умовах існуе ў разбаўленых водных растворах. Утварае 2 рады солей — карбанаты і гідракарбанаты.

т. 4, с. 284