Verbum

МАЛА́Я (Malaya),

заходняя частка Малайзіі, на п-ве Малака. Пл. 131,6 тыс. км². Нас. каля 17 млн. чал. (1997). Да 1948 — брыт. ўладанне, у 1948—63 тэр. М. — Малайская Федэрацыя, з 1963 — у складзе Малайзіі (Зах. Малайзія).

т. 10, с. 15

МАЛЬТЫ́ЙСКІ ПРАЛІ́Ў,

у Міжземным м., паміж а-вамі Мальта і Сіцылія. Шыр. 93 км, глыб. ў цэнтр. ч. 100—150 м. Цячэнні накіраваны на У, іх скорасць каля 1 км/гадз. Порт — г. Валета (сталіца Мальты).

т. 10, с. 48

МАНЧЭ́СТЭРСКІ КАНА́Л (Manchester Ship Canal),

суднаходны канал у Вялікабрытаніі. Пабудаваны ў 1887—94. Злучае г. Манчэстэр з Ірландскім м., заканчваецца ў эстуарыі р. Мерсі, каля г. Ліверпул. Даўж. 57 км, мінім. глыб. 8,5 м, 6 шлюзаў.

т. 10, с. 96

МАПЕ́Д [ад ма(тацыкл) + (веласі)пед],

двух- або трохколавы трансп. сродак з рухавіком унутр. згарання і педальным ланцуговым прыводам задняга кола. Развівае скорасць да 50 км/гадз. Рухавік звычайна аднацыліндравы двухтактавы (рабочы аб’ём да 50 см³, магутнасць каля 1,5—2 кВт).

т. 10, с. 101

МА́ТАЧЧЫН ШАР,

праліў паміж Паўн. і Паўд. астравамі Новай Зямлі (Расія). Злучае Баранцава і Карскае м. Даўж. 98 км, найменшая шыр. каля 600 м, глыб. 12 м. Берагі высокія, месцамі стромкія. Большую ч. года праліў укрыты лёдам.

т. 10, с. 204

МАЦУЯ́МА,

горад у Японіі, на ПнЗ в-ва Сікоку. Адм. ц. прэфектуры Эхіме. Каля 450 тыс. ж. (1997). Порт на Унутр. Японскім м. Прам-сць: нафтахім., тэкст., машынабудаўнічая. Традыц. саматужныя промыслы (выраб. тканін, керамікі, паперы). Ун-т.

т. 10, с. 231

МЕЗАСФЕ́РА [ад мез(а)... + сфера],

сярэдні слой атмасферы, які ляжыць над стратасферай, на выш. ад 50 км да 80—85 км. Характарызуецца паніжэннем сярэдняй т-ры з вышынёй (прыкладна ад 0 °C на ніжняй мяжы да -90 °C каля верхняй мяжы).

т. 10, с. 258

НА́МЦА, Тэнгры-Нур,

бяссцёкавае салёнае возера на ПдУ Тыбецкага нагор’я, у Кітаі. Размешчана каля паўн. падножжа хр. Ньенчэн-Тангла, на выш. 4627 м. Пл. 2,5 тыс. км². Глыб. да 40 м. Замярзае з ліст. па май.

т. 11, с. 138

НА́ШЫК, Насік,

горад у Індыі, у вярхоўях р. Гадавары, у штаце Махараштра. Каля 700 тыс. ж. (1998). Трансп. вузел. Авіяцыйная прам-сць. Прадпрыемствы харч. і харчасмакавай прам-сці. Вытв-сць тэхн. спірту. Друкарні, саматужныя прадпрыемствы. Рэліг. цэнтр.

т. 11, с. 249

НЕМРУ́Т (Nemiut),

вулкан у Турцыі, на Армянскім нагор’і, каля зах. берага воз. Ван. Выш. 3050 м. Складзены з базальтаў і андэзітаў. Апошняе вывяржэнне ў 1441. У кальдэры прэснаводнае возера (даўж. 6 км, шыр. да 2 км).

т. 11, с. 284