Verbum

КАНАНА́ДА (франц. canonnade ад canon гармата),

часты і магутны агонь з многіх артыл. гармат.

т. 7, с. 569

КАРТЭ́Ж (франц. cortege ад італьян. corteggio),

урачыстае шэсце, выезд (напр., вясельны К., урадавы К.).

т. 8, с. 105

НУВАРЫ́Ш (ад франц. nouveau riche новы багач),

чалавек, які разбагацеў на спекуляцыях, багач-выскачка.

т. 11, с. 385

ПАРЫ́К (ад франц. perruque),

накладная прычоска з натуральных ці сінтэтычных валасоў, нашытых на аснову.

т. 12, с. 155

ПАСЬЯ́НС (франц. patience літар. цярпенне),

раскладванне карт па пэўных правілах для забавы або варажбы.

т. 12, с. 176

ПРАЖЭКЦЁРСТВА (ад франц. projet, англ. project ад лац. projectus кінуты наперад),

захапленне нездзяйсняльнымі праектамі.

т. 12, с. 543

ПУНКТУА́ЛЬНАСЦЬ (франц. ponctuel ад лац. punctualis дакладны),

вялікая акуратнасць, дакладнасць у выкананні чаго-небудзь.

т. 13, с. 123

РАМА́НТЫКА (ад франц. romantique),

незвычайнасць, нязведанасць чаго-н., якая выклікае эмацыянальныя, прыўзнятыя пачуцці, адносіны.

т. 13, с. 299

СЕНСА́ЦЫЯ (франц. sensation ад лац. sensus пачуццё, адчуванне),

падзея, паведамленне, якія выклікаюць моцнае ўражанне.

т. 14, с. 332

МАЙНЦ (Mainz),

горад на З Германіі. Адм. ц. зямлі Рэйнланд-Пфальц. 185,5 тыс. ж. (1994). Вузел чыгунак і аўтадарог, порт на р. Рэйн. Прам-сць: трансп. машынабудаванне (вагона-, аўта- і суднабудаванне), радыёэлектронная, хім., інструментальная, буд. матэрыялаў, паліграфічная, тэкст., абутковая, гарбарная, харчасмакавая, у т. л. вінаробства. Акадэмія навук і л-ры. Ун-т. Рымска-германскі цэнтр. Музей сусв. друкарства. Арх. помнікі 11—18 ст., у т. л. раманскі сабор Санкт-Марцін-унд-Саніст-Штэфан, капэла, гатычныя цэрквы, барочныя цэйхгаўз і палац курфюрстаў.

У старажытнасці на месцы М. існавала паселішча кельтаў, з канца 1 ст. да н.э. — умацаваны лагер рымлян, з канца 1 ст. н.э. цэнтр пагран. рымскай прав. Верхняя Германія. У 297 упершыню згадваецца як горад. У 8 ст. — 1798 рэзідэнцыя архіепіскапаў, у 13 — пач. 19 ст. цэнтр Майнцкага курфюрства. У 1244—1462 самакіравальны горад, у 1254—57 узначальваў Рэйнскі саюз гарадоў. Каля 1450 тут пачаў друкаваць кнігі І.Гутэнберг. У 1477 засн. ун-т. У аўстра-пруска-франц. вайну 1792—95 акупіраваны франц. войскамі (1792—93 і з 1794), цэнтр Майнцкай камуны. У 1797 далучаны да Францыі, у 1801—14 адм. ц. франц. дэпартамента Донерсберг. З 1816 у складзе ням. Вял. герцагства Гесен-Дармштат (гл. Гесен), крэпасць Герм. саюза, з 1866 у Прусіі. Пасля 1-й сусв. вайны акупіраваны франц. войскамі (1918—30), пасля 2-й сусв. вайны ў складзе франц. акупац. зоны. З 1949 у складзе ФРГ, з 1950 адм. ц. зямлі Рэйнланд-Пфальц.

У.​Я.​Калаткоў (гісторыя).

т. 9, с. 521