Verbum

betéiligen

1. vt (an, bei D)

1) дава́ць часць [до́лю] (каму-н. у чым-н.), надзяля́ць (каго-н. чым-н.)

2) рабі́ць каго́-н. удзе́льнікам (у справе, прыбытку);

an etw. (D) [bei etw. D] betéiligt sein удзе́льнічаць у чым-н., мець дачыне́нне да чаго́-н.

2. ~, sich (an, bei D) удзе́льнічаць (у чым-н.)

Tat f -, -en учы́нак, чын; спра́ва; дзе́янне;

éine gróße ~ по́дзвіг;

éine édle ~ vollbríngen* здзе́йсніць высакаро́дны ўчы́нак;

éine schlímme ~ begéhen* зрабі́ць дрэ́нны ўчы́нак;

in der ~ напра́ўду, сапраўды́;

in die ~ úmsetzen ажыццяві́ць, здзе́йсніць;

auf fríscher ~ ertáppen злаві́ць на ме́сцы злачы́нства;

j-m mit Rat und ~ zur Séite stéhen* дапамага́ць каму́-н. сло́вам і спра́вай

Kláge f -, -n

1) юрыд. ска́рга;

éine schríftliche ~ іскава́я зая́ва;

gégen j-n ~ erhében* падава́ць ска́ргу на каго́-н.;

éine ~ ánhängig máchen узбуджа́ць ска́ргу [іск];

j-s ~ ábweisen* адмо́віць [адказа́ць] каму́-н. у іску́;

eine ~ auf sich berúhen lássen* пакінуць ска́ргу без вы́нікаў;

Verjährung éiner ~ і́скавая да́ўнасць

2) плач, рыда́нне; нарака́нне;

in láute ~n áusbrechen* мо́цна распла́кацца

überláufen* II vt

1. vt

1) абміна́ць, абыхо́дзіць (каго-н.); не лічы́цца (з кім-н., з чым-н.)

2) прабяга́ць вачы́ма

3) дакуча́ць, назаля́ць (каму-н.); абіва́ць (чые-н.) паро́гі

4) перапа́ўняць (напр., магазіны)

5) ахапля́ць, апано́ўваць;

Angst überlä́uft mich мяне́ бярэ́ страх;

es überlä́uft mich kalt мяне́ дры́жыкі бяру́ць

2. ~, sich набе́гацца да сто́мы

Líni¦e f -, -n

1) лі́нія, ры́са; напра́мак;

éine geráde ~ прама́я лі́нія;

ein Heft mit ~n сшы́так у ліне́йку

2) ліне́йка, радо́к

3) лі́нія, тра́са; маршру́т;

~ 8 der Stráßenbahn трамва́й маршру́та 8;

auf díeser ~ verkéhren die Bússe álle 10 Minúten па гэ́тым маршру́це аўто́бусы хо́дзяць праз 10 хвілі́н

4) вайск. эшало́н (баявога парадку); рубе́ж;

die vórderste ~ перадава́я лі́нія, пярэ́дні край (абароны, тс. перан.)

5):

die ~ des Ánstandes überschréiten* перайсці́ мяжу́ прысто́йнасці;

in érster ~ у пе́ршую чаргу́, гало́ўным чы́нам;

éine míttlere ~ éinhalten* трыма́цца сярэ́дняй лі́ніі;

j-n auf die gléiche ~ mit j-m stéllen ста́віць каго́-н. на адну́ до́шку з кім-н.;

mit j-m auf gléicher ~ stéhen* быць ро́ўным каму́-н., не ўступа́ць каму́-н.

Weg m -(e)s, -e

1) даро́га, шлях (тс. перан.);

ein erháltener [unterháltener] ~ даро́га ў до́брым ста́не;

ein áusgefahrener ~ разбі́тая даро́га;

der ~ nach Berlín даро́га ў [на] Берлі́н;

die ~e trénnen sich даро́гі [шляхі́] разыхо́дзяцца;

sein érster ~ galt dem Léhrer у пе́ршую чаргу́ ён наве́даў наста́ўніка;

wohér des ~es? адку́ль ідзе́ш [ідзяце́]?;

wohín des ~es? куды́ ідзём [ідзяце́, шлях трыма́ем, -еце]?;

sich (D) séinen ~ báhnen пракла́сці сабе́ даро́гу [шлях] (тс. перан);

éinen ~ beschréiten* [betréten*] перан. ступі́ць на які́-н. шлях, пайсці́ які́м-н. шля́хам;

j-m, éiner Sáche (D) den ~ ébnen перан. пракла́сці [расчы́сціць] шлях каму́-н., чаму́-н.;

den ~ éinschlagen* вы́браць даро́гу [шлях], узя́ць напра́мак (тс. перан.);

wir háben dénselben ~ нам па даро́зе;

éinen ~ zurücklegen прайсці́ шлях;

sich auf den ~ máchen адпра́віцца ў даро́гу;

auf dem ~e sein, etw. zu tun наме́рвацца [быць гато́вым] зрабі́ць што-н.;

j-n aus dem ~ räumen перан. убра́ць каго́-н. з даро́гі, забі́ць каго́-н.;

er wird mir noch in den ~ kómmen! ён мне яшчэ́ пападзе́цца!, я з ім разлічу́ся!;

j-m in den ~ tréten* станаві́цца папяро́к даро́гі каму́-н., перашкаджа́ць [заміна́ць] каму́-н.;

j-m nicht über den ~ tráuen не давяра́ць каму́-н. ні на грош;

vom ~e ábkommen* збі́цца з даро́гі;

ich kénne hier ~ und Steg я ве́даю тут ко́жную сцяжы́нку;

álle ~e und Stége wíssen* знаць усе́ хады́ і вы́хады;

es war wéder ~ noch Steg zu séhen* ≅ было́ цёмна, хоць во́ка вы́калі

2) спо́саб, шлях, сро́дак;

auf diréktem ~(e) непасрэ́дна;

auf geríchtlichem ~e, auf [in] dem ~e des Rechts судо́вым пара́дкам, це́раз суд