Verbum

mögen*

1. мадальны дзеяслоў (звычайна з адмоўем) жада́ць, хаце́ць;

ich mag das nicht hören я не жада́ю гэ́тага слу́хаць

2) у impf conj выражае ветлівую просьбу, пажаданне:

ich möchte Sie bítten я хаце́ў бы прасі́ць Вас;

ich möchte schwímmen lérnen мне хаце́лася б навучы́цца пла́ваць

3) (без inf) vt каха́ць, любі́ць, упадаба́ць;

die béiden ~ sich яны́ каха́юць [лю́бяць] адзі́н аднаго́;

ich mag ihn nicht ён мне не падаба́ецца;

er mag díese Spéise nicht яму́ не падаба́ецца гэ́тая стра́ва

4) з уступным значэннем і значэннем пажадання, ускоснага загаду, часам пагрозы: (ня)ха́й…;

möge kómmen*, was da will (ня)ха́й бу́дзе, што бу́дзе;

möge er kómmen! няха́й ён пры́йдзе!

5) выражае няўпэўненае меркаванне:

es mag sein мо́жа быць;

er mag bald kómmen ён, пэўна, ху́тка пры́йдзе

gélten*

1. vi

1) быць ва́ртым;

die Éhre gilt mehr als das Lében го́нар даражэ́й за жыццё

2) быць сапра́ўдным;

der Fáhrausweis gilt nicht біле́т не сапра́ўдны

3) мець значэ́нне [вагу́];

sein Wort gilt étwas яго́ сло́ва ма́е вагу́;

j-n ~ lássen* лічы́цца з кім-н.;

das lásse ich ~ я зго́дзен з гэ́тым, я нічо́га не ма́ю су́праць гэ́тага;

lássen* wir's ~ няха́й бу́дзе так

4) (D) даты́чыцца (каго-н.);

das gilt von ihm гэ́та ты́чыцца яго́

5) (für A, als N) лічы́цца, сла́віцца як

2. vimp

es gilt (zu + inf) патрэ́бна, неабхо́дна; спра́ва ў тым, каб…;

es gilt Lében und Tod спра́ва ідзе́ аб жыцці́ і сме́рці;

es gilt! до́бра!, у зго́дзе!;

es gilt éinen Versúch ва́рта рызыкну́ць, мо́жна паспрабава́ць;

◊

Bánge máchen gilt nicht! мяне́ [нас] не запало́хаеш!

schlágen*

1. vt

1) біць, удара́ць;

j-n zu Bóden ~ павалі́ць каго́-н. на зямлю́;

die Hände vors Gesícht ~ закры́ць твар рука́мі;

j-n ins Gesícht ~ біць каго́-н. па тва́ры;

éine Brücke ~ наво́дзіць мост;

Münzen ~ чака́ніць мане́ты;

Lärm ~ падня́ць шум;

die Trómmel ~ біць у бараба́н;

den Takt ~ адбіва́ць такт

2) біць, разбі́ць; пабі́ць, перамагчы́;

álles kurz und klein ~ перабі́ць усё ўшчэ́нт

3) збіва́ць, узбіва́ць (яйца і да т.п.)

4) выбіва́ць;

j-m etw. aus der Hand ~ вы́біць у каго́-н. што-н. з рук;

j-m etw. aus dem Kopf [aus dem Sinn] ~ вы́біць каму́-н. што-н. з галавы́

2. vi

1) біць;

das Gewéhr schlägt ружжо́ аддае́;

die Flámmen ~ aus dem Fénster по́лымя выбіва́ецца з акна́

2) (gegen A, auf A) уда́рыцца (аб што-н.);

die Wéllen ~ ans Úfer хва́лі б’ю́цца [удара́юцца] аб бе́раг

3) бі́цца (пра сэрца, пульс)

4) біць, звані́ць (пра гадзіннік)

5) шчо́ўкаць (пра салаўя)

6):

das schlägt nicht in mein Fach гэ́та не па маёй спецыя́льнасці

3. ~, sich

1) бі́цца; змага́цца (пра войскі)

2):

sich an die Brust ~ біць сабе́ ў гру́дзі (тс. перан.);

sich recht und schlecht durchs Lében ~ сяк-так прабіва́цца (у жыцці);

◊

bei j-m auf den Busch ~ спрабава́ць вы́ведаць чыю́-н. таямні́цу

Kurs m -es, -e

1) ав. курс;

~ auf etw. (A) néhmen* [hálten*] браць [трыма́ць] курс на што-н.;

den ~ féstlegen пракла́дваць курс

2) курс, накіру́нак (палітыкі);

den ~ verfólgen ажыццяўля́ць [право́дзіць] курс

3) курс, каціро́ўка (вартасцяў на біржы);

die ~e fállen* курс а́кцый па́дае;

áußer ~ sétzen зняць з абарачэ́ння;

bei j-m hoch im ~ stéhen* карыста́цца вялі́кай пава́гай у каго́-н.

4) курс ле́кцый

Last f -, -en

1) цяжа́р, груз

2) цяжа́р, гнёт;

j-m zur ~ fállen* быць цяжа́рам каму́-н.; быць паста́ўленым у віну́ каму́-н.;

j-m etw. zur ~ légen ста́віць у віну́ каму́-н. што-н., вінава́ціць каго́-н. у чым-н.;

éine ~ fiel ihm ab у яго́ гара́ звалі́лася з плячэ́й

3) pl камерц. адлічэ́нні;

zu ~en des Käufers за кошт пакупніка́

lösen

1. vt

1) развя́зваць;

den Knóten ~ развяза́ць ву́зел

2) скасава́ць (дагавор)

3) раша́ць (задачу); выраша́ць (спрэчкі);

die Zwéifel ~ разагна́ць сумне́нні

4) хім. раствара́ць

5) браць (білет на цягнік і да т.п.)

2. ~, sich

1. вайск. адрыва́цца, адыхо́дзіць, адступа́ць

2) (von D) расстава́цца (з кім-н.)

3) адмежава́цца, адарва́цца

4):

er löste sich aus der Erstárrung здранцве́нне [аняме́нне] у яго́ прайшло́

áufkommen* vi (s)

1) падыма́цца

2) папраўля́цца

3) бат. выраста́ць, усхо́дзіць, прараста́ць

4) спарт. вылуча́цца;

der Spórtler kómmt stark auf спартсме́н ху́тка вылуча́ецца [прагрэсі́руе]

5) з’яўля́цца, узніка́ць;

ein Verdácht kam auf узні́кла падазрэ́нне

6) зраўня́цца, дагна́ць;

gégen j-n nicht ~ können быць не ў ста́не зраўня́цца з кім-н.

7) (für A) руча́цца, адка́зваць (за каго-н., што-н.)

8) увахо́дзіць ва ўжы́так

áusgehen* vi (s)

1) выхо́дзіць

2) канча́цца

3) патуха́ць

4) ліня́ць (пра фарбу)

5) выдава́цца, апублікава́цца

6):

auf etw. (A) ~ пуска́цца на што-н., імкну́цца да чаго́-н.;

sein Plan geht daráuf aus… яго́ план разлі́чаны на то́е каб…

7) (von D) выхо́дзіць, пахо́дзіць (ад каго-н., з каго-н.);

der Gedánke geht von ihm aus ду́мка пахо́дзіць ад яго́

háuen*

(impf hieb і háute)

1. vi сячы́, нано́сіць уда́р

2. vt

1) сячы́, прасяка́ць, высяка́ць

2) горн. высяка́ць

3) касі́ць (траву)

4) разм. біць, адлупцава́ць;

j-n krumm und lahm ~ збі́ць каго́-н. на го́ркі я́блык [да паўсме́рці];

j-n zu Bóden ~ збіць каго́-н. з ног

3. ~, sich бі́цца;

◊

das ist wéder geháuen noch gestóchen гэ́та ні то́е, ні сёе