Verbum

Kraft f -, Kräfte

1) сі́ла, магу́тнасць, моц;

aus éigener ~ ула́снымі [сваі́мі] сі́ламі;

das geht über méine Kräfte гэ́та звыш маі́х сіл;

séine Kräfte mit j-m méssen* ме́рацца сі́ламі з кім-н.;

mit áller ~ з усі́х сіл;

von Kräften kómmen* знемага́ць, знясі́лець;

in ~ tréten* увайсці́ ў сі́лу;

in ~ sétzen уво́дзіць (закон);

Kräfte schöpfen чэ́рпаць сі́лы;

tréibende ~ ру́хаючая сі́ла;

in ~ bléiben* захо́ўваць сі́лу;

áußer ~ tréten* тра́ціць сі́лу

2) фіз. эне́ргія

3) рабо́тнік, працаўні́к; pl ка́дры;

áusgebildete Kräfte падрыхтава́ныя ка́дры

auf

1. prp

1) на, па, за (D – на пытанне «дзе?», А – на пытанне «куды?»);

~ dem Tisch на стале́;

~ dem Lánde у вёсцы;

auf die Stráße géhen* ісці́ на ву́ліцу

2) (пра час) на, да;

~ ein paar Táge на не́калькі дзён

3):

~ den érsten Blick з пе́ршага по́гляду [по́зірку];

~ Wunsch па жада́нню;

~ díese Wéise такі́м чы́нам;

~ Deutsch па-няме́цку

2. adv уго́ру;

~! уста́ць!;

von Kíndheit ~ з мале́нства;

~ und ab туды́ і сюды́;

sich ~ und davón máchen уцячы́, зні́кнуць

geráten* II vi (s)

1) тра́піць, папа́сці, апыну́цца;

in éine Fálle ~ папа́сці ў па́стку (тс. перан.);

in die Klémme ~ папа́сці ў бяду́ [у ця́жкае стано́вішча];

aus den Schíenen ~ сысці́ з рэ́ек;

auf den Éinfall ~ натра́піць на ду́мку

2) прыйсці́ (y які-н. стан);

in Verzwéiflung ~ прыйсці́ ў адча́й;

in Wut ~ раз’ю́шыцца;

in Vergéssenheit ~ забыва́цца;

áußer sich (D) ~ выхо́дзіць з сябе́, злава́цца;

in Schúlden ~ ула́зіць у даўгі́;

in Brand ~ загарэ́цца

3) удава́цца;

séine Árbeit ist gut geráten яго́ рабо́та ўдала́ся

gewínnen*

1. vt

1) выйграва́ць (von D – у каго-н.)

2) горн. здабыва́ць

3) атры́мліваць, набыва́ць;

Éinfluss ~ набы́ць уплыў;

j-n für sich ~ схіля́ць каго́-н. на свой бок;

Óberhand ~ узя́ць верх (над кім-н.);

den Éindruck ~ атрыма́ць ура́жанне

2. vi

1) (an D, bei D) вы́йграць (у якіх-н. адносінах);

die Sáche gewínnt an Klárheit спра́ва стано́віцца больш я́снай;

zwei zu eins ~ спарт. вы́йграць з лі́кам два-адзі́н

2) (von D) атры́мліваць вы́гаду [кары́сць] (з чаго-н.)

tot a

1) мёртвы, паме́рлы, нежывы́;

éine ~e Spráche мёртвая мо́ва;

~ gebóren мёртванаро́джаны;

~ stéllen, sich удава́ць з сябе́ мёртвага [мерцвяка́]

2) мёртвы, невыра́зны

3) чыг. запасны́, тупіко́вы (пуць);

~es Gleis тупі́к, запасны́ (пуць)

4) горн. пусты́ (пра пароду)

5):

~es Kapitál эк. мёртвы капіта́л;

~er Gang тэх. мёртвы [халасты́] ход;

die Sáche ist auf den ~en Punkt ángelangt [gekómmen] спра́ва засе́ла [завя́зла] на мёртвай кро́пцы;

über den ~en Punkt hinwégbringen* зру́шыць з мёртвай кро́пкі;

◊

aufs ~e Geléis schíeben* пакла́сці пад сукно́

Verständnis n -ses, -se

1) (für A) разуме́нне (чаго-н.);

j-m das ~ für etw. (A) béibringen* дабі́цца ад каго́-н. разуме́ння чаго́-н.;

mir geht das ~ für etw. (A) auf я пачына́ю разуме́ць што-н.

2) разуме́нне, спачува́нне;

vólles ~ für etw. (A) háben быць ца́лкам і по́ўнасцю зго́дным з чым-н.;

viel ~ für etw. (A) áufbringen* адно́сіцца з вялі́кім спачува́ннем да чаго́-н.;

ein beréitwilliges ~ zéigen адне́сціся да чаго́-н. добразычлі́ва

3) пагадне́нне, дамо́ўленасць; узаемаразуме́нне

wérden*

1. vi (s)

1) (n) станаві́цца, рабі́цца (кім-н., чым-н., якім-н.); (zu D) ператвара́цца (у што-н.);

was wird daráus? што з гэ́тага бу́дзе;

was will er ~ кім ён хо́ча стаць [быць]?;

es wird Zeit! пара́!;

die wérdende Mútter бу́дучая ма́ці

2):

alt ~ старэ́ць;

ánders ~ (з)мяня́цца;

krank ~ захварэ́ць

2. дапаможны дзеяслоў, служыць для ўтварэння футуруму I і II і пасіву (не перакладаецца); ich wérde ábwarten я перачака́ю;

◊

euch wérde ich! вось я вас! (пагроза)