Verbum

träumen

1. vi (von D)

1) ба́чыць у сне; (пры)сні́ць;

ich träumte [mir träumte] von dir ты мне (пры)сні́ўся;

träume süß! спі сма́чна!

2) ма́рыць, мро́іць (пра што-н.)

2.:

éinen Traum ~ ба́чыць сон;

das hätte er sich nicht ~ lássen гэ́та яму́ і не ма́рылася [у сне не сні́лася];

das soll er sich ja nicht ~ lássen! няха́й ён і не ма́рыць аб гэ́тым!

sóllen* мадальны дзеяслоў

1) быць паві́нным [абавя́заным];

er soll géhen ён паві́нен ісці́;

man soll трэ́ба;

man soll nicht не́льга

2) указвае на верагоднасць;

er soll hier sein ка́жуць, што ён тут;

er soll das mítgenommen háben ка́жуць, што ён узяў гэ́та з сабо́ю

3) указвае на згоду, пажаданне, загад, распараджэнне:

soll er kómmen! няха́й ён пры́йдзе!;

déine Bítte soll dir gewährt sein твая́ про́сьба бу́дзе вы́канана

wóllen II mod

1) хаце́ць, жада́ць, збіра́цца;

er will ён хо́ча, ён збіра́ецца;

ich hábe es tun ~ я хаце́ў гэ́та зрабі́ць;

ob man will óder nicht во́ляй-няво́ляй;

hier ist nichts zu ~ тут нічо́га не даб’е́шся;

er wólle sofórt zu mir kómmen! няха́й ён за́раз жа пры́йдзе да мяне́!

2):

es will régnen збіра́ецца (на) дождж;

méine Béine ~ nicht mehr мае́ но́гі адка́зваюцца служы́ць;

das will überlégt sein аб гэ́тым трэ́ба паду́маць;

es will mir nicht éinleuchten я не магу́ зразуме́ць;

dem sei, wie ihm wólle няха́й бу́дзе, як бу́дзе

3) (у знач. будучага часу);

wir ~ séhen паглядзі́м

4) (выражае запрашэнне, мяккі загад);

~ wir géhen! дава́й(це) по́йдзем!, хадзе́м!;

~ Sie mir bítte hélfen*! дапамажы́це мне, калі́ ла́ска!

5) (выражае катэгарычны загад);

willst du ántworten! за́раз жа адка́звай!

6) (выражае катэгарычнае сцвярджэнне);

er will es nicht getán háben ён ка́жа [сцвярджа́е], што ён гэ́тага не рабі́ў

dabéi adv

1) пры гэ́тым [тым, ім, ёй, іх];

das Gúte ~ ist, dass… до́бра пры гэ́тым то́е, што…;

es ist nichts ~ гэ́та не ма́е значэ́ння; вы́рашана!, няха́й так і бу́дзе;

ich bin ~ я зго́дзен;

~ sein etw. zu tun* збіра́цца што-н. рабі́ць

2) да таго́ ж, ра́зам з тым;

er ist klug und ~ sehr gútmütig ён разу́мны і ра́зам з тым ве́льмі до́бры

3) каля́ (пры чым-н.); пры гэ́тым;

er war ~ ён быў [прысу́тнічаў] пры гэ́тым

Herr m -n, -en

1) пан, спада́р, гер;

méine Dámen und ~en! пано́ве!, спада́рыні і спадары́!;

~ Náseweis вы́скачка;

als gróßer ~ lében жы́ць па-па́нску [па́нам];

den gróßen ~en spíelen выдава́ць сябе́ за вялі́кага па́на

2) гаспада́р, улада́льнік;

~ der Láge sein быць гаспадаро́м стано́вішча;

éiner Sáche (D) ~ wérden спраўля́цца з чым-н.

3) мужчы́на;

für ~en для мужчы́н

4) Бог, Гаспо́дзь;

~ des Hímmels! Бо́жа!;

~, du méine Güte! Бо́жа літасці́вы!;

dem ~n sei's geklágt! (няха́й) ба́чыць Бог!;

◊

in állen ~en Länder усю́ды

man I

1) pron indef (ва ўскосных склонах man замяняецца на éiner: G éines, D éinem, a éinen) не перакладаецца, ужываецца ў якасці дзейніка ў няпэўна-асабовых сказах:

~ sagt ка́жуць;

~ kann nie wíssen ніко́лі не вядо́ма;

~ muss das tun трэ́ба гэ́та зрабі́ць;

~ darf das nicht tun гэ́тага рабі́ць не́льга

2) ужываецца ў няпэўна-асабовых пабуджальных сказах:

~ stélle sich vor уяві́це сабе́;

wenn éinem nicht wohl ist, bleibt ~ líeber zu Háuse калі́ хто-н. дрэ́нна сябе́ адчува́е, няха́й застае́цца до́ма

ja

1. prt

1) так, але́, ага́, безумо́ўна, бясспрэ́чна, як жа;

o ~! так!, ага́!;

ach ~! шкада́, але́ так!;

na ~! няха́й так!

2) зна́чыць, зна́чыцца;

dann ist es ~ bésser, dass er hier bleibt тады́, зна́чыцца, бу́дзе лепш, калі́ ён застане́цца тут

3) ва ўступным значэнні:

sie ist ~ hübsch, aber nicht klug яна́ безумо́ўна прыго́жая, але́ не разу́мная

4) а вось і…;

da ist ~ Tánte! а вось і цёця!

5) про́ста;

das ist ~ únmöglich! гэ́та про́ста немагчы́ма!

2. cj

1) бо;

bleib hier, es regnet ~ stark! застава́йся тут, бо ідзе́ мо́цны дождж!

2) на́ват;

Húnderte, ~ Húnderte sind gekómmen прышлі́ со́тні, на́ват со́тні

wie

1. adv як, які́м чы́нам;

~ machst du das? як ты гэ́та ро́біш?;

~ sehr? як мо́цна? (любіць, радавацца);

~ alt ist er? ко́лькі яму́ гадо́ў?;

~ stark ist die Grúppe? ко́лькі чалаве́к у гру́пе?;

~ geht es Íhnen? як Вы ма́ецеся [адчува́еце сябе́]?;

~ bítte? праба́чце, што Вы сказа́лі?;

~ dem auch sei як бы там ні было́;

sei dem, ~ es wólle! няха́й бу́дзе так, як бу́дзе!;

~ óben як ска́зана вышэ́й;

~ viel ко́лькі, як шмат

2. cj

1) як;

weiß ~ Schnee бе́лы як снег;

so schnell ~ möglich як мо́жна [разм. мага́] хутчэ́й;

das ist so gut ~ sícher гэ́та (зусі́м) так [напэўна];

~ man's nimmt у зале́жнасці ад таго́, як на гэ́та паглядзе́ць [як да гэ́тага ста́віцца]

2) як, напры́клад, а менаві́та

3) які́

gélten*

1. vi

1) быць ва́ртым;

die Éhre gilt mehr als das Lében го́нар даражэ́й за жыццё

2) быць сапра́ўдным;

der Fáhrausweis gilt nicht біле́т не сапра́ўдны

3) мець значэ́нне [вагу́];

sein Wort gilt étwas яго́ сло́ва ма́е вагу́;

j-n ~ lássen* лічы́цца з кім-н.;

das lásse ich ~ я зго́дзен з гэ́тым, я нічо́га не ма́ю су́праць гэ́тага;

lássen* wir's ~ няха́й бу́дзе так

4) (D) даты́чыцца (каго-н.);

das gilt von ihm гэ́та ты́чыцца яго́

5) (für A, als N) лічы́цца, сла́віцца як

2. vimp

es gilt (zu + inf) патрэ́бна, неабхо́дна; спра́ва ў тым, каб…;

es gilt Lében und Tod спра́ва ідзе́ аб жыцці́ і сме́рці;

es gilt! до́бра!, у зго́дзе!;

es gilt éinen Versúch ва́рта рызыкну́ць, мо́жна паспрабава́ць;

◊

Bánge máchen gilt nicht! мяне́ [нас] не запало́хаеш!