Verbum

Geld n -es, -er гро́шы;

báres ~ гато́ўка;

zu ~ kómmen* разбагаце́ць, нажы́цца;

das kóstet viel ~ гэ́та кашту́е шмат гро́шай;

~er éinkassieren збіра́ць гро́шы [узно́сы, пада́ткі];

bei ~(e) sein разм. мець гро́шы, быць пры граша́х;

~ éinheimsen разм. заграба́ць гро́шы;

j-n um sein ~ bríngen* пазба́віць каго́-н. гро́шай;

~(er) unterschlágen* зрабі́ць растра́ту гро́шай;

schwéres ~ kósten до́рага абысці́ся [каштава́ць];

er hat ~ wie Heu у яго́ про́цьма [бе́зліч] гро́шай;

mit dem ~(e) um sich wérfen* [schméißen*] раскіда́цца грашы́ма

héißen*

1. vt

1) называ́цца, клі́каць;

j-n willkómmen ~ віта́ць каго́-н.

2) зага́дваць

2. vi

1) называ́цца, мець імя́ [на́зву];

er heißt Paul яго́ заву́ць Паўль

2) зна́чыць;

das heißt гэ́та зна́чыць;

was soll das ~? што гэ́та зна́чыць?;

was heißt das auf Belarússisch? што гэ́та азнача́е па-белару́ску?;

das will schon (étwas) ~! гэ́та ўжо́ не́шта зна́чыць!

3.: vimp:

es heißt… як ка́жуць…;

hier heißt es entwéder – óder тут прыхо́дзіцца выбіра́ць

Kind n -(e)s, -er дзіця́;

mit ~ und Kégel з усёй радзі́най;

von ~ auf з мале́нства;

sich lieb ~ bei j-m máchen дагаджа́ць (каму-н.), падлабу́ньвацца (да каго-н.);

man weiß, wés Géistes ~ er ist вядо́ма, яко́га по́ля ён я́гада;

das ~ mit dem Báde áusschütten вы́плюхнуць [вы́ліць] з вадо́ю дзіця́;

wir wérden schon das ~ scháukeln разм. мы гэ́тую спра́ву ўла́дзім [абла́дзім];

◊

gebránntes ~ scheut das Féuer ≅ спужа́ная варо́на і куста́ баі́цца

Leid n -(e)s

1) боль, паку́та

2) го́ра, сму́так;

j-s ~ téilen падзялі́ць чыё-н. го́ра;

j-m sein ~ klágen дзялі́цца сваі́м го́рам з кім-н.;

dir soll kein ~ geschéhen цябе́ ніхто́ не пакрыўдзіць;

j-m ein ~ tun* пакрыўдзіць каго́-н., прыне́сці каму́-н. го́ра;

~ trágen* (um, über A) смуткава́ць [бедава́ць, тужы́ць] (па кім-н., чым-н.);

vor ~ vergéhen* гарава́ць, бедава́ць, паку́таваць;

◊

kein ~ óhne Freud ≅ няма́ лі́ха без дабра́

Löffel m -s, -

1) лы́жка

2) тэх. коўш (экскаватара)

3) ву́ха (зайца, труса);

séine ~ spítzen разм. навастры́ць ву́шы, насцеражы́цца;

◊

mit éinem sílbernen [góldenen] ~ im Mund gebóren sein пахо́дзіць з забяспе́чанай сям’і́; перан. нарадзі́цца пад шчаслі́вай зо́ркай;

die Wéisheit mit ~n gegéssen [gefréssen] háben іран. лічы́ць сябе́ на́дта разу́мным;

j-n über den ~ barbíeren абдуры́ць каго́-н.;

eins hínter die ~ bekómmen* атрыма́ць наганя́й;

j-m ein paar hínter die ~ háuen даць каму́-н. апляву́ху

Rúhe f -

1) спако́й; нерухо́масць; тэх. нерабо́чы стан;

ímmer mit der ~! цішэ́й!;;

lássen Sie mich in ~! пакі́ньце мяне́ ў спако́і!;;

sich nicht aus der ~ bríngen lássen* захава́ць спако́й;;

sich (D) kéine ~ gönnen не ве́даць спако́ю;;

zur ~ kómmen* адпачы́ць, мець пярэ́дых;;

j-n in ~ lássen* даць спако́й каму́-н., адчапі́цца ад каго́-н.

2) адпачы́нак, сон;

sich zur ~ begében* кла́сціся спаць

3) цішыня́, ціш; пара́дак;

~! ці́ха!, спако́йна!;

~ hálten*! захо́ўвайце цішыню́!

Schlaf m -(e)s сон;

im ~ у сне;

éinen léisen ~ háben чу́тка [чу́йна] спаць;

éinen fésten ~ háben мо́цна спаць;

sich (D) den ~ aus den Áugen réiben* праціра́ць во́чы пасля́ сну;

in ~ fállen* [sínken*] засну́ць, пагрузі́цца ў сон;

aus dem ~ erwáchen прачну́цца;

j-n aus dem ~ schütteln раскату́рхаць каго́-н.;

ich fínde kéinen ~ мне не спі́цца;

den ~ des Geréchten schláfen* жарт. спаць сном пра́ведніка;

den éwigen ~ schláfen* спаць ве́чным сном

Schuld f -, -en

1) доўг;

éine ~ ábtragen* [tílgen, bezáhlen] пагаша́ць [плаці́ць] доўг; абавя́зак

2) віна́;

~ und Sühne злачы́нства і пакара́нне;

séine ~ éingestehen* [bekénnen*, ánerkennen*] прызна́ць сябе́ вінава́тым;

ich bin mir kéiner ~ bewússt я не лічу́ сябе́ вінава́тым;

óhne méine ~ не па маёй віне́;

~ an etw. (D) trágen* быць вінава́тым у чым-н.;

éine ~ auf sich láden* правіні́цца;

die ~ auf j-n ábwälzen звалі́ць віну́ на каго́-н.;

die ~ fällt auf ihn [liegt bei ihm] гэ́та яго́ віна́

Ségen m -s, -

1) благаславе́нне, бласлаўле́нне;

den ~ über j-n spréchen* благаславі́ць каго́-н.

2) благаславе́нне, ухва́ла, зго́да;

séinen ~ zu etw. (D) gében* дава́ць сваю́ зго́ду [благаславі́ць] на што-н.;

méinen ~ hat er! жарт. я яго́ благаслаўля́ю!, я не су́праць!

3) шча́сце, уда́ча; раско́ша, любата́;

das geréicht ihm zum ~ гэ́та яму́ на кары́сць;

das ist der gánze ~? разм. і гэ́та ўсё?, то́лькі і ўсяго́?;

das bringt kéinen ~ гэ́та шча́сця не прынясе́

spánnen

1. vt

1) наця́гваць;

die Wäsche ~ разве́шваць бялі́зну;

das Kleid spannt únter den Ármen суке́нка ця́гне [ці́сне] пад па́хамі;

die Fórderungen zu hoch ~ ста́віць зана́дта высо́кія [завы́шаныя] патраба́ванні;

den Hahn ~ узве́сці куро́к

2) напру́жваць (мускулы);

die Óhren ~ навастры́ць ву́шы

3) заціска́ць (у ціскі); запрага́ць

2. vi

1) цягну́ць

2) (auf A) падпільно́ўваць, чака́ць з нецярпе́ннем (каго-н.)

3. ~, sich:

die Brücke spannt sich über Fluss це́раз раку́ перакі́нуты мост