Verbum

rücken

1. vt ру́хаць, перасо́ўваць;

etw. zur Séite ~ адсо́ўваць што-н. убо́к;

an die Wand ~ прысу́нуць да сцяны́;

etw. in ein ánderes Licht ~ пада́ць яку́ю-н. спра́ву ў і́ншым святле́

2. vi (s) ру́хацца; пасо́ўвацца;

rücke ein wénig! пасу́нься кры́ху!;

ins Feld ~ выступа́ць у пахо́д (тс. перан.);

darán ist nicht zu ~ тут нічо́га не зме́ніш;

j-m auf den Leib [Pelz] ~, j-m zu Léibe ~ насе́сці на каго́-н., прыстава́ць да каго́-н.

Vógel m -s, -Vögel

1) пту́шка, птах

2) перан. пту́шка, гусь (пра чалавека);

ein lóser ~ разм. легкаду́мны чалаве́к;

du hast wohl éinen ~ (im Kópfe)? разм. у цябе́, напэўна, не́шта з галаво́й?;

◊

wer éinen ~ hat, der muss ihn füttern ≅ лю́біш паганя́ць, любі́ і каня́ гадава́ць;

friss ~, óder stirb! хоць памры́, але́ зрабі́!;

den ~ erkénnt man an den Fédern па пе́р’і пту́шку пазнаю́ць;

jédem ~ gefällt sein Nest ≅ дзе хво́я ні стаі́ць, а ўсё свайму́ бо́ру шумі́ць; ко́жны цыга́н сваю́ кабы́лу хва́ліць

Nóte f -, -n

1) адзна́ка, бал;

j-m éine gúte ~ gében* ста́віць каму́-н. до́брую адзна́ку

2) заўва́га, адзна́ка;

etw. mit éiner ~ verséhen* зрабі́ць адзна́ку на чым-н.

3) банкно́т, купю́ра

4) дып. но́та;

~n áustauschen абме́ньвацца но́тамі

5) но́та (у розн. знач.);

etw. in ~n sétzen піса́ць му́зыку на што-н., пакла́сці што-н. на му́зыку;

nach ~n spíelen ігра́ць па но́тах;

wie nach ~n як па но́тах

6) перан. тон, адце́нне;

éine ándere ~ ánschlagen* перамяні́ць тон

Schránke f -, -n

1) бар’е́р, перашко́да; агаро́джа;

~n erríchten паста́віць бар’е́ры; перан. ста́віць [рабі́ць] перашко́ды

2) шлагба́ум;

die ~ áufziehen* [hóchziehen*] падня́ць шлагба́ум

3) мяжа́, грані́ца, рубе́ж;

éine ~ zíehen* [sétzen] устанаві́ць [вы́значыць, праве́сці] мяжу́ [грані́цу];

◊

für j-n [etw.] (A) in die ~n tréten* заступі́цца за каго́-н. [што-н.];

vor den ~n des Gerríchts stéhen* [sich verántworten] стая́ць [адка́зваць] пе́рад судо́м;

sich in ~n hálten* не выхо́дзіць за мяжу́ [ра́мкі], быць стры́маным;

j-n in die ~n wéisen* закліка́ць каго́-н. да пара́дку; паста́віць каго́-н. на ме́сца

Hut I m -(e)s, Hüte

1) капялю́ш;

den ~ áufsetzen надзе́ць капялю́ш;

den ~ lüften [zíehen*] прыўзня́ць капялю́ш (для прывітання);

~ ab! ша́пкі дало́ў!;

únter éinen ~ kómmen* перан. стаць аднаду́мцамі, аб’ядна́цца;

víele Köpfe únter éinen ~ bríngen* аб’ядна́ць ро́зныя ду́мкі [по́гляды], дабі́цца аднагало́снасці;

j-n únter dem ~ háben злаві́ць каго́-н. у па́стку, ашука́ць каго́-н.;

der ~ wird Íhnen hoch géhen* ≅ Вы аж рот разя́віце ад дзі́ва;

◊

wie der Kopf, so der ~ ≅ які́ пан, такі́ і капта́н

2) тэх. гало́ўка, капялю́шык

geráten* II vi (s)

1) тра́піць, папа́сці, апыну́цца;

in éine Fálle ~ папа́сці ў па́стку (тс. перан.);

in die Klémme ~ папа́сці ў бяду́ [у ця́жкае стано́вішча];

aus den Schíenen ~ сысці́ з рэ́ек;

auf den Éinfall ~ натра́піць на ду́мку

2) прыйсці́ (y які-н. стан);

in Verzwéiflung ~ прыйсці́ ў адча́й;

in Wut ~ раз’ю́шыцца;

in Vergéssenheit ~ забыва́цца;

áußer sich (D) ~ выхо́дзіць з сябе́, злава́цца;

in Schúlden ~ ула́зіць у даўгі́;

in Brand ~ загарэ́цца

3) удава́цца;

séine Árbeit ist gut geráten яго́ рабо́та ўдала́ся

Réde f -, -n

1) мо́ва, размо́ва;

wovón ist die ~? пра што гаво́рка?;

es ist nicht der ~ wert аб гэ́тым не ва́рта гавары́ць;

es verschlúg ihm die ~ перан. у яго́ адняло́ язы́к

2) прамо́ва, дакла́д;

eine ~ hálten* выступа́ць з прамо́вай;

j-m in die ~ fállen* перапыня́ць каго́-н.

3) адка́знасць;

j-m ~ (und Ántwort) stéhen* дава́ць каму́-н. тлумачэ́нні [рабі́ць справазда́чу];

j-n zur ~ stéllen прыця́гваць каго́-н. да адка́знасці

4) лінгв. мо́ва, мо́ўны стыль;

dirékte ~ про́стая мо́ва;

indirékte ~ уско́сная мо́ва

sáuer

1. a

1) кі́слы; хім. кісло́тны;

sáure Gúrke салёны агуро́к;

sáure Milch кі́слае малако́

2) перан. ця́жкі, нялёгкі;

etw. mit sáurer Mühe erwérben* здабы́ць што-н. ця́жкай пра́цай;

◊

j-m das Lében ~ máchen атру́чваць каму́-н. жыццё [існава́нне];

in den sáuren Ápfel béißen* скары́цца перад непрые́мнай неабхо́днасцю

2. adv

1) кі́сла;

~ schmécken мець кі́слы смак

2) ця́жка, нялёгка, неахво́тна;

das kam ihm [ ihn] ~ an гэ́та дало́ся яму́ нялёгка [ця́жка];

auf etw. (A) ~ reagíeren рабі́ць кі́слы твар нако́нт чаго́-н.