Штучнае харчаванне 11/363

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Штучнае асемяненне 9/67; 11/362

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Штучнае дыханне 1/140; 11/362—363, 433

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

футра штучнае

т. 16, с. 508

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

штучнае асемяненне

т. 17, с. 475

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

штучнае дыханне

т. 17, с. 475

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

штучнае лёгкае

т. 17, с. 475

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДЫХА́ННЕ ШТУ́ЧНАЕ,

прыёмы штучнай вентыляцыі паветра ў лёгкіх. Неабходнасць Д.ш. ўзнікае пры адсутнасці дыхання або яго парушэннях, якія пагражаюць жыццю хворага. Д.ш. — неабходная мера першай дапамогі тапельцам, пры ўдушэнні, паражэнні эл. токам, цеплавым і сонечным ударах, некат. атручэннях. У выпадку клінічнай смерці або пры адсутнасці самаст. дыхання і сэрцабіцця Д.ш. праводзяць адначасова з масажам сэрца. Д.ш. робіцца спосабам з рота ў рот або з рота ў нос. Перад пачаткам Д.ш. рот і нос пацярпелага ачышчаюцца ад сліны, слізі, ірвотных мас, зямлі, цела вызваляюць ад усяго, што перашкаджае рухам. Аснова метаду Д.ш. — рытмічнае ўдзіманне паветра ў дыхальныя шляхі пацярпелага. Для Д.ш. выкарыстоўваюць таксама спец. апараты. Д.ш. робяць да аднаўлення самаст. дыхання; пры паяўленні прыкмет смерці (трупныя плямы, скарчанеласць) спыняюць.

т. 6, с. 304

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

шту́чны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шту́чны шту́чная шту́чнае шту́чныя
Р. шту́чнага шту́чнай
шту́чнае		 шту́чнага шту́чных
Д. шту́чнаму шту́чнай шту́чнаму шту́чным
В. шту́чны (неадуш.)
шту́чнага (адуш.)		 шту́чную шту́чнае шту́чныя (неадуш.)
шту́чных (адуш.)
Т. шту́чным шту́чнай
шту́чнаю		 шту́чным шту́чнымі
М. шту́чным шту́чнай шту́чным шту́чных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шту́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шту́чны шту́чная шту́чнае шту́чныя
Р. шту́чнага шту́чнай
шту́чнае		 шту́чнага шту́чных
Д. шту́чнаму шту́чнай шту́чнаму шту́чным
В. шту́чны (неадуш.)
шту́чнага (адуш.)		 шту́чную шту́чнае шту́чныя (неадуш.)
шту́чных (адуш.)
Т. шту́чным шту́чнай
шту́чнаю		 шту́чным шту́чнымі
М. шту́чным шту́чнай шту́чным шту́чных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)