Verbum

анлайнавы слоўнік

Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па шахматах і шашках

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ша́хматы

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік, множналікавы

	мн.
Н.	ша́хматы
Р.	ша́хмат
Д.	ша́хматам
В.	ша́хматы
Т.	ша́хматамі
М.	ша́хматах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

mate² [meɪt] n. мат (у шахматах)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ДЫДЫ́ШКА (Вячаслаў Іосіфавіч) (н. 10.3.1949, в. Ліпск Ляхавіцкага р-на Брэсцкай вобл.),

бел. спартсмен (шахматы). Міжнар. гросмайстар (1995). Скончыў БДУ (1973). З 1992 спартсмен-інструктар нац. зборнай каманды па шахматах. Чэмпіён Беларусі па шахматах у 1965, 1971, 1973, 1979, 1980, 1982, 1988, 1992. Пераможца міжнар. турніру «Берлінскае лета» (1995) і інш.

Тв.:

Логика современных шахмат. Мн., 1989.

т. 6, с. 275

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

першынство́, -а́, н.

1. Першае месца ў дачыненні да якіх-н. дасягненняў, заслуг, вартасцей.

Барацьба за п.

2. Спаборніцтва за першае месца.

П. свету па шахматах.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

knight [naɪt] n.

1. ры́цар

2. конь (у шахматах)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

варыя́нт, -а, М -нце, мн. -ы, -аў, м.

1. Відазмяненне, разнавіднасць.

Праект у двух варыянтах.

Дэбютны в. (у шахматах).

2. Розначытанне ў тэксце.

Выданне твораў Мележа з варыянтамі.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

bishop [ˈbɪʃəp] n.

1. епі́скап, бі́скуп

2. слон (у шахматах)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Міжнародны майстар (па шахматах) 4/543

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ГРОСМА́ЙСТАР (ням. Großmeister літар. вял. майстар),

вышэйшае ганаровае спарт. званне па шахматах і шашках. У 1949 Міжнар. шахматнай федэрацыяй (ФІДЕ) устаноўлена званне гросмайстра па шахматах. На Беларусі яго атрымалі Б.Гельфанд, В.Дыдышка, А.Заяц, К.Зварыкіна, А.Кавалёў, В.Купрэйчык, Ю.Шульман, Р.Эйдэльсон. З 1958 прысвойваецца званне гросмайстра Міжнар. федэрацыі гульні ў шахматы па перапісцы (ІКЧФ). Званне гросмайстра па шашках устаноўлена ў 1948 Сусв. федэрацыяй шашак. У Беларусі яго атрымалі А.Альтшуль, А.Балякін, Я.Ватуцін, А.Гантварг, В.Камышлеева, М.Кац, І.Пашкевіч, А.Плакхін, А.Прэсман, З.Садоўская, Л.Сахненка.

т. 5, с. 448

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)