Дзіцячыя чыгункі 4/210; 8/24
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Палескія чыгункі 2/125, 427; 3/82, 536, 543; 5/264, 309; 6/352, 439, 536; 7/61; 8/48, 438; 11/239, 240; 12/113
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Блок-участак чыгункі 2/355
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
ПАЛЕ́СКІЯ ЧЫГУ́НКІ,
назва ў 1882—1921 сеткі чыг. ліній, якія звязвалі паўд. раёны Беларусі з Украінай, Літвой і цэнтр. раёнамі Расіі. Пабудаваны казной паводле ўказа цара Аляксандра III. Мелі вял. стратэг. і гасп. значэнне. Агульная іх даўжыня на Беларусі 1005 вёрст (на 1.1.1910). Падзяляліся на ўчасткі: Жабінка—Пінск, Вільня—Лунінец—Пінск, Лунінец—Роўна, Лунінец—Гомель, Баранавічы—Беласток, Гомель—Бранск. Гал. грузы —лясныя. Капіталаўкладанні на 1.1.1913 склалі 140,1 млн. руб., колькасць абслуговага персаналу 16,1 тыс. чал., паравозаў 419, вагонаў 510 пасажырскіх і 9127 таварных. Гал. майстэрні ў Пінску. Найб. чыг. станцыі: Гомель, Лунінец, Пінск, Баранавічы, Беласток. У 1880-я г. Пецярбургскі (паводле інш. звестак Маскоўскі) манетны двор адчаканіў медаль «У памяць будаўніцтва Палескіх чыгунак. З 1883 па 1887 год». Пасля Кастр. рэвалюцыі 1917 нацыяналізаваны і падпарадкаваны Наркамату шляхоў зносін РСФСР. У 1919 усх. участкі П.ч. былі ўключаны ў Зах. чыгункі, у 1921—39 зах. лініі П.ч. уваходзілі ў склад Польшчы.
т. 11, с. 551
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
чыгу́нка
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
чыгу́нка |
чыгу́нкі |
| Р. |
чыгу́нкі |
чыгу́нак |
| Д. |
чыгу́нцы |
чыгу́нкам |
| В. |
чыгу́нку |
чыгу́нкі |
| Т. |
чыгу́нкай
чыгу́нкаю |
чыгу́нкамі |
| М. |
чыгу́нцы |
чыгу́нках |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
чыгуно́к
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
чыгуно́к |
чыгункі́ |
| Р. |
чыгунка́ |
чыгунко́ў |
| Д. |
чыгунку́ |
чыгунка́м |
| В. |
чыгуно́к |
чыгункі́ |
| Т. |
чыгунко́м |
чыгунка́мі |
| М. |
чыгунку́ |
чыгунка́х |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пуце́ец, -це́йца, мн. -це́йцы, -це́йцаў, м.
Работнік чыгункі, чыгуначнай гаспадаркі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прырэ́йкавы, -ая, -ае (спец.).
Які знаходзіцца каля лініі чыгункі.
Прырэйкавая пляцоўка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
электры́чка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж. (разм.).
Поезд электрычнай чыгункі.
Вячэрняя э.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
браняпо́езд, -а, М -дзе, мн. бронепаязды́, бронепаяздо́ў, м.
Браніраваны цягнік, прызначаны для баявых дзеянняў у паласе чыгункі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)