частотная мадуляцыя

т. 17, с. 257

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

FM [ˈef ˈem] (скар. ад frequency modulation) часто́тная мадуля́цыя, ЧМ

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

FM = Frequezmodulation – частотная мадуляцыя

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ПАЛАСА́ ПРАПУСКА́ННЯ,

дыяпазон частот для забеспячэння перадачы сігналу з дапушчальнымі скажэннямі яго формы. У межах П.п. амплітудна-частотная характарыстыка (АЧХ) акустычнай, радыётэхн. ці аптычнай прылады дастаткова раўнамерная, а яе фазава-частотная характарыстыка (ФЧХ) лінейная. Асн. параметры: шырыня П.п., нераўнамернасць АЧХ і нелінейнасць ФЧХ. Патрабаванні да П.п. пэўнага апарата (канала сувязі) вызначаюцца яго прызначэннем. Напр., для тэлеф. сувязі дастаткова П.п. (па нізкай частаце) 300—3400 Гц, для высакаякаснага ўзнаўлення муз. твораў 30—15 000 Гц, для радыёканалаў наземнага тэлевізійнага вяшчання — шырыня П.п. 6,7 ці 8 МГц у залежнасці ад стандарта.

т. 11, с. 538

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

часто́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. часто́тны часто́тная часто́тнае часто́тныя
Р. часто́тнага часто́тнай
часто́тнае
часто́тнага часто́тных
Д. часто́тнаму часто́тнай часто́тнаму часто́тным
В. часто́тны (неадуш.)
часто́тнага (адуш.)
часто́тную часто́тнае часто́тныя (неадуш.)
часто́тных (адуш.)
Т. часто́тным часто́тнай
часто́тнаю
часто́тным часто́тнымі
М. часто́тным часто́тнай часто́тным часто́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

часто́тны, ‑ая, ‑ае.

Спец.

1. Які мае адносіны да частаты (у 2 знач.), да частотнасці. Частотная характарыстыка.

2. Заснаваны на выкарыстанні змен частаты ваганняў. Частотнае рэле. Частотны дэтэктар.

•••

Частотны слоўнік гл. слоўнік.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ампліту́дна-часто́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ампліту́дна-часто́тны ампліту́дна-часто́тная ампліту́дна-часто́тнае ампліту́дна-часто́тныя
Р. ампліту́дна-часто́тнага ампліту́дна-часто́тнай
ампліту́дна-часто́тнае
ампліту́дна-часто́тнага ампліту́дна-часто́тных
Д. ампліту́дна-часто́тнаму ампліту́дна-часто́тнай ампліту́дна-часто́тнаму ампліту́дна-часто́тным
В. ампліту́дна-часто́тны (неадуш.)
ампліту́дна-часто́тнага (адуш.)
ампліту́дна-часто́тную ампліту́дна-часто́тнае ампліту́дна-часто́тныя (неадуш.)
ампліту́дна-часто́тных (адуш.)
Т. ампліту́дна-часто́тным ампліту́дна-часто́тнай
ампліту́дна-часто́тнаю
ампліту́дна-часто́тным ампліту́дна-часто́тнымі
М. ампліту́дна-часто́тным ампліту́дна-часто́тнай ампліту́дна-часто́тным ампліту́дна-часто́тных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

палярызацы́йна-часто́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. палярызацы́йна-часто́тны палярызацы́йна-часто́тная палярызацы́йна-часто́тнае палярызацы́йна-часто́тныя
Р. палярызацы́йна-часто́тнага палярызацы́йна-часто́тнай
палярызацы́йна-часто́тнае
палярызацы́йна-часто́тнага палярызацы́йна-часто́тных
Д. палярызацы́йна-часто́тнаму палярызацы́йна-часто́тнай палярызацы́йна-часто́тнаму палярызацы́йна-часто́тным
В. палярызацы́йна-часто́тны (неадуш.)
палярызацы́йна-часто́тнага (адуш.)
палярызацы́йна-часто́тную палярызацы́йна-часто́тнае палярызацы́йна-часто́тныя (неадуш.)
палярызацы́йна-часто́тных (адуш.)
Т. палярызацы́йна-часто́тным палярызацы́йна-часто́тнай
палярызацы́йна-часто́тнаю
палярызацы́йна-часто́тным палярызацы́йна-часто́тнымі
М. палярызацы́йна-часто́тным палярызацы́йна-часто́тнай палярызацы́йна-часто́тным палярызацы́йна-часто́тных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

МАДУЛЯ́ЦЫЯ ВАГА́ННЯЎ змена амплітуды, частаты ці інш. параметраў ваганняў па зададзеным законе, павольная ў параўнанні з перыядам гэтых ваганняў. У тэхн. прыладах і сістэмах мадуляцыя эл.-магн. ваганняў радыё- і аптычнага дыяпазонаў, а таксама акустычных хваль выкарыстоўваецца для трансфармацыі частотнага спектра зыходнага вагання з мэтай павышэння эфектыўнасці перадачы інфармацыі, для частотнага раздзялення розных сістэм і прылад, для забеспячэння іх адначасовай работы на розных нясучых частотах, змены часавых параметраў сігналаў і інш.

Найб. пашыраны амплітудная мадуляцыя, фазавая мадуляцыя, частотная мадуляцыя, розныя віды імпульснай мадуляцыі, а таксама іх камбінацыі, напр., амплітудна-фазавая. У залежнасці ад віду мадуляцыі амплітуда, частата ці фаза высокачастотных ваганняў («носьбіт» інфармацыі), а таксама палярызацыя (у выпадку святла; гл. Мадуляцыя святла) змяняецца (мадулюецца) у адпаведнасці з нізкачастотным сігналам, што перадаецца. Выкарыстанне канкрэтнага віду М.в. залежыць ад параметраў ліній сувязі, патрабаванняў да якасці перададзенай інфармацыі, характарыстык прыёмнай апаратуры і інш. Працэс, адваротны М.в., наз. дэмадуляцыяй і ажыццяўляецца ў прыёмнай апаратуры (гл. Дэтэктыраванне).

Амплітудная (б) і частотная (в) мадуляцыя ваганняў пры пілападобнай мадулюючай функцыі (а).

т. 9, с. 492

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПРЫЁМНІКІ ГУ́КУ,

акустычныя прылады для ўспрымання гукавых сігналаў і пераўтварэння іх з мэтай вымярэння, перадачы, узнаўлення, запісу ці аналізу.

Найб. пашыраны П.г., што пераўтвараюць акустычны сігнал у эл. (гл. Электраакустычныя пераўтваральнікі). Да іх адносяцца мікрафоны, якія выкарыстоўваюцца ў паветры, гідрафоны (у вадзе), геафоны (у грунце). Асноўныя характарыстыкі П.г.: адчувальнасць, частотная характарыстыка, уласнае эл. супраціўленне, накіраванасць. У якасці П.г. можна разглядаць і органы слыху жывёл і чалавека, якія пераўтвараюць акустычныя сігналы ў нервовыя імпульсы, што перадаюцца ў цэнтры галаўнога мозга.

т. 13, с. 65

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)