Пятранава фільтры 8/658

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Мікробныя фільтры 7/198

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Дысперсійныя фільтры 2/170; 4/331; 5/133; 10/595

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ядзерныя фільтры

т. 18, кн. 1, с. 241

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДЫСПЕРСІ́ЙНЫЯ ФІ́ЛЬТРЫ,

аптычныя прылады, якія прапускаюць параўнальна вузкі ўчастак спектра выпрамянення і прынцып дзеяння якіх заснаваны на выбіральным рассеянні святла. Існуюць Д.ф. з кампанентаў крышталь—вадкасць, крышталь—паветра, а таксама з розных крышт. матэрыялаў, палімераў і інш.

Паказчыкі пераламлення 2 кампанентаў Д. ф. аднолькавыя для некаторай частаты святла ω0, таму пасля праходжання праз такую сістэму святло становіцца амаль монахраматычным (частата, блізкая да ω0). Светлавыя пучкі іншых частот (ω ≠ ω0) рассейваюцца. На Беларусі ў 1970-я г. ў Ін-це фізікі АН пад кіраўніцтвам М.А.Барысевіча распрацаваны Д. ф., двума кампанентамі якіх з’яўляюцца крышт. матэрыялы або палімеры. Д.ф. крышталь—крышталь маюць высокую мех. трываласць і кантрастнасць; спектральныя характарыстыкі ў іх стабільныя ў шырокім інтэрвале т-р, адсутнічаюць пабочныя палосы прапускання, параўнальна простая тэхналогія вырабу. Выкарыстоўваюцца ў спектраскапіі, квантавай электроніцы, плазмавай фотаметрыі, піраметрыі, біялогіі, медыцыне, астрафізіцы, метэаралогіі.

Літ.:

Борисевич Н.А., Верещагин В.Г., Валидов М.А. Инфракрасные фильтры. Мн., 1971;

Верещагин В.Г. Рассеяние излучения в средах с высокой объемной концентрацией // Распространение света в дисперсной среде. Мн., 1982.

В.Р.Верашчагін.

т. 6, с. 295

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

фі́льтр

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. фі́льтр фі́льтры
Р. фі́льтра фі́льтраў
Д. фі́льтру фі́льтрам
В. фі́льтр фі́льтры
Т. фі́льтрам фі́льтрамі
М. фі́льтры фі́льтрах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ва́куум-фі́льтр

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. ва́куум-фі́льтр ва́куум-фі́льтры
Р. ва́куум-фі́льтра ва́куум-фі́льтраў
Д. ва́куум-фі́льтру ва́куум-фі́льтрам
В. ва́куум-фі́льтр ва́куум-фі́льтры
Т. ва́куум-фі́льтрам ва́куум-фі́льтрамі
М. ва́куум-фі́льтры ва́куум-фі́льтрах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прэс-фі́льтр

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. прэс-фі́льтр прэс-фі́льтры
Р. прэс-фі́льтра прэс-фі́льтраў
Д. прэс-фі́льтру прэс-фі́льтрам
В. прэс-фі́льтр прэс-фі́льтры
Т. прэс-фі́льтрам прэс-фі́льтрамі
М. прэс-фі́льтры прэс-фі́льтрах

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бэ́та-фі́льтр

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. бэ́та-фі́льтр бэ́та-фі́льтры
Р. бэ́та-фі́льтра бэ́та-фі́льтраў
Д. бэ́та-фі́льтру бэ́та-фі́льтрам
В. бэ́та-фі́льтр бэ́та-фі́льтры
Т. бэ́та-фі́льтрам бэ́та-фі́льтрамі
М. бэ́та-фі́льтры бэ́та-фі́льтрах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ва́куум-фільтр

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. ва́куум-фільтр ва́куум-фі́льтры
Р. ва́куум-фі́льтра ва́куум-фі́льтраў
Д. ва́куум-фі́льтру ва́куум-фі́льтрам
В. ва́куум-фільтр ва́куум-фі́льтры
Т. ва́куум-фі́льтрам ва́куум-фі́льтрамі
М. ва́куум-фі́льтры ва́куум-фі́льтрах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)