ферме́нтны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ферме́нтны ферме́нтная ферме́нтнае ферме́нтныя
Р. ферме́нтнага ферме́нтнай
ферме́нтнае		 ферме́нтнага ферме́нтных
Д. ферме́нтнаму ферме́нтнай ферме́нтнаму ферме́нтным
В. ферме́нтны (неадуш.)
ферме́нтнага (адуш.)		 ферме́нтную ферме́нтнае ферме́нтныя (неадуш.)
ферме́нтных (адуш.)
Т. ферме́нтным ферме́нтнай
ферме́нтнаю		 ферме́нтным ферме́нтнымі
М. ферме́нтным ферме́нтнай ферме́нтным ферме́нтных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ферме́нтны хим., биол. ферме́нтный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ферме́нтны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да ферменту. Ферментная рэакцыя.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ферме́нт, -у, М -нце, мн. -ы, -аў, м. (спец.).

Бялковае рэчыва, якое выпрацоўваецца клеткай і паскарае хімічныя рэакцыі ў жывых сістэмах.

|| прым. ферме́нтны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

тытунёва-ферме́нтны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. тытунёва-ферме́нтны тытунёва-ферме́нтная тытунёва-ферме́нтнае тытунёва-ферме́нтныя
Р. тытунёва-ферме́нтнага тытунёва-ферме́нтнай
тытунёва-ферме́нтнае		 тытунёва-ферме́нтнага тытунёва-ферме́нтных
Д. тытунёва-ферме́нтнаму тытунёва-ферме́нтнай тытунёва-ферме́нтнаму тытунёва-ферме́нтным
В. тытунёва-ферме́нтны (неадуш.)
тытунёва-ферме́нтнага (адуш.)		 тытунёва-ферме́нтную тытунёва-ферме́нтнае тытунёва-ферме́нтныя (неадуш.)
тытунёва-ферме́нтных (адуш.)
Т. тытунёва-ферме́нтным тытунёва-ферме́нтнай
тытунёва-ферме́нтнаю		 тытунёва-ферме́нтным тытунёва-ферме́нтнымі
М. тытунёва-ферме́нтным тытунёва-ферме́нтнай тытунёва-ферме́нтным тытунёва-ферме́нтных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

эндакры́нна-ферме́нтны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. эндакры́нна-ферме́нтны эндакры́нна-ферме́нтная эндакры́нна-ферме́нтнае эндакры́нна-ферме́нтныя
Р. эндакры́нна-ферме́нтнага эндакры́нна-ферме́нтнай
эндакры́нна-ферме́нтнае		 эндакры́нна-ферме́нтнага эндакры́нна-ферме́нтных
Д. эндакры́нна-ферме́нтнаму эндакры́нна-ферме́нтнай эндакры́нна-ферме́нтнаму эндакры́нна-ферме́нтным
В. эндакры́нна-ферме́нтны (неадуш.)
эндакры́нна-ферме́нтнага (адуш.)		 эндакры́нна-ферме́нтную эндакры́нна-ферме́нтнае эндакры́нна-ферме́нтныя (неадуш.)
эндакры́нна-ферме́нтных (адуш.)
Т. эндакры́нна-ферме́нтным эндакры́нна-ферме́нтнай
эндакры́нна-ферме́нтнаю		 эндакры́нна-ферме́нтным эндакры́нна-ферме́нтнымі
М. эндакры́нна-ферме́нтным эндакры́нна-ферме́нтнай эндакры́нна-ферме́нтным эндакры́нна-ферме́нтных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ферме́нтный хим., биол. ферме́нтны;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

КАЛАГЕНА́ЗА,

пратэалітычны фермент з вузкаспецыфічнай накіраванасцю да расшчаплення калагену з выдзяленнем амінакіслаты — аксіпраліну. Паводле саставу блізкая да калагену. У медыцыне К. — ферментны прэпарат, які стымулюе рассысанне тканак, што маюць калаген (напр., рубцовы), адарванне змярцвелых тканак пасля апёкаў, абмаражэння і інш. Атрымліваюць К. з падстраўнікавай залозы забойнай жывёлы.

т. 7, с. 447

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАЙКО́П,

горад у Расіі, адм. ц. Адыгеі, на р. Белая (прыток р. Кубань). Чыг. станцыя, аэрапорт. Засн. ў 1858. 177,3 тыс. ж. (1996). Маш.-буд. і металаапр. (абсталяванне лесасплаўнае, для прадпрыемстваў сувязі, металарэзныя станкі і інш.), мэблева-дрэваапр., цэлюлозна-кардонная, харч. (мясакамбінаты, малочны, тытунёва-ферментны і інш. з-ды), лёгкая (шпагатна-вяровачная, канатная, абутковая, швейная ф-кі) прам-сць, вытв-сць буд. матэрыялаў. ГЭС. Пед. і тэхнал. ін-ты. Адыгейскі НДІ эканомікі, мовы, л-ры і гісторыі. 2 драм. тэатры. 2 музеі. Філармонія.

т. 9, с. 520

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АКІСЛЯ́ЛЬНАЕ ФАСФАРЫЛІ́РАВАННЕ,

біясінтэз малекул адэназінтрыфосфарнай к-ты (АТФ) з адэназіндыфосфарнай (АДФ) і фосфарнай к-т за кошт энергіі акіслення субстрату: АДФ + H3PO4 → АТФ + H2O (гл. Акісленне біялагічнае). Асн. субстратам для акісляльнага фасфарыліравання служаць малекулы арган. рэчываў, пераважна арган. к-т, якія ўтвараюцца ў трыкарбонавых кіслот цыкле. Акісляльнае фасфарыліраванне адкрыта сав. біяхімікам У.​А.​Энгельгартам (1930). Адбываецца ў жывых клетках (у мітахондрыях) пры пераносе электронаў і пратонаў па дыхальным ланцугу з удзелам значнай колькасці дыхальных ферментаў і каферментаў (ферментны комплекс АТФ-сінтэтаза). Паказчык эфектыўнасці акісляльнага фасфарыліравання — адносіны колькасці фасфату, звязанага АДФ пры акісляльным фасфарыліраванні, да паглынутага кіслароду (P/O). Малекула АТФ утвараецца пры пераносе 2 электронаў праз пункт энергет. злучэння, у якім адбываецца утылізацыя энергіі, што вызваляецца. У выніку акісляльнага фасфарыліравання ў клетках назапашваецца АТФ — важнейшае макраэргічнае злучэнне, якое забяспечвае розныя працэсы жыццядзейнасці.

М.​М.​Філімонаў.

Спрошчаная схема акісляльнага фасфарыліравання.

т. 1, с. 192

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)