у́мбрскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. у́мбрскі у́мбрская у́мбрскае у́мбрскія
Р. у́мбрскага у́мбрскай
у́мбрскае		 у́мбрскага у́мбрскіх
Д. у́мбрскаму у́мбрскай у́мбрскаму у́мбрскім
В. у́мбрскі (неадуш.)
у́мбрскага (адуш.)		 у́мбрскую у́мбрскае у́мбрскія (неадуш.)
у́мбрскіх (адуш.)
Т. у́мбрскім у́мбрскай
у́мбрскаю		 у́мбрскім у́мбрскімі
М. у́мбрскім у́мбрскай у́мбрскім у́мбрскіх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

у́мбрскі ист. у́мбрский

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

у́мбрскі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да умбраў, які належыць, уласцівы ім. Умбрская мова.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

у́мбрский ист. у́мбрскі;

у́мбрский язы́к у́мбрская мо́ва.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ІТАЛЬЯ́НСКАЯ МО́ВА,

адна з раманскіх моў (італа-раманская падгрупа). Найб. блізкая да лацінскай мовы. Афіц. мова Італіі, Ватыкана (разам з лац. мовай), Сан-Марына і Швейцарыі (разам з франц., ням., рэтараманскай). Пашырана таксама ў ЗША, Германіі, Аргенціне, Францыі, Бельгіі і інш.

Развілася з нар. латыні пасля падзення Рым. імперыі. Мае 3 групы дыялектаў: паўн. (п’емонцкі, лігурыйскі, ламбардскі, эмільянскі, венецыянскі), цэнтр. (тасканскі, умбрскі, рым., карсіканскі) і паўд. (неапалітанскі, абруцкі, анулійскі, калабрыйскі, сіцылійскі), якія вельмі розняцца паміж сабой, асабліва ў фанетыцы і лексіцы.

Асн. асаблівасці: у фанетыцы ўсе словы канчаюцца на галосны гук, пад націскам адрозніваюцца 7 галосных, шэраг дыфтонгаў, частыя спалучэнні па некалькі галосных, вымаўленне гукаў выразнае і напружанае; у марфалогіі — грамат. значэнне асобы, ліку, часу, ладу выражана флексіяй дзеяслова, сістэма часоў індыкатыву складаецца з 4 простых і 4 складаных форм; у сінтаксісе — свабодны парадак слоў. Першыя пісьмовыя помнікі (судовыя тэксты) адносяцца да 10 ст. Літ. мова пачала складвацца ў 13 ст. на аснове тасканскага дыялекту, вял. роля ў яе фарміраванні належыць творам Дантэ, Ф.​Петраркі, Дж.​Бакачыо. Пісьменства на аснове лацініцы.

Літ.:

Бурсье Э. Основы романского языкознания: Пер. с фр. М., 1952;

Алисова Т.Б., Черданцева Т.З. Итальянский язык. М., 1962.

В.​У.​Мартынаў.

т. 7, с. 363

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)