Татальная вайна 10/244

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

«татальная вайна»

т. 15, с. 450

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

татальная мабілізацыя

т. 15, с. 450

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

тата́льны, -ая, -ае.

Усеабдымны, усеагульны.

Татальная мабілізацыя.

|| наз. тата́льнасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

тата́льны, ‑ая, ‑ае.

Усеабдымны, усеагульны. Татальная мабілізацыя.

[Фр. total.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

тата́льны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. тата́льны тата́льная тата́льнае тата́льныя
Р. тата́льнага тата́льнай
тата́льнае		 тата́льнага тата́льных
Д. тата́льнаму тата́льнай тата́льнаму тата́льным
В. тата́льны (неадуш.)
тата́льнага (адуш.)		 тата́льную тата́льнае тата́льныя (неадуш.)
тата́льных (адуш.)
Т. тата́льным тата́льнай
тата́льнаю		 тата́льным тата́льнымі
М. тата́льным тата́льнай тата́льным тата́льных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

тата́льны Totál-, totál;

тата́льная вайна́ totáler Krieg

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

калектывіза́цыя ж. гіст. Kollektivierung [-´vi:-] f -;

тата́льная калектывіза́цыя totále Kollektivierung

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ЛЮ́ДЭНДОРФ ((Ludendorff) Эрых) (9.4.1865, маёнтак Крушэўня каля г. Познань, Польшча — 20.12.1937),

германскі ваен. і паліт. дзеяч. Ген. пяхоты (1916). Скончыў ваен. акадэмію ў Берліне (1893). У 1908—12 нач. аператыўнага аддзела Генштаба. У 1-ю сусв. вайну памочнік ген. П.Гіндэнбурга і фактычны кіраўнік дзеянняў герм. войск на Усх. фронце. 23—31.8.1914 разбіў 2-ю рас. армію ген. А.​В.​Самсонава каля Таненберга (цяпер в. Стэмбарк у Вармінска-Мазурскім ваяв. Польшчы). 3 ліст. 1914 нач. штаба фронту, са жн. 1916 1-ы ген.-кватэрмайстар штаба вярх. камандавання і фактычны кіраўнік дзеянняў узбр. сіл Герм. імперыі. 3 кастр. 1918 у адстаўцы. Удзельнік антысеміцкага руху, Капаўскага путчу 1920 і кіраўнік (разам з А.​Гітлерам) «піўнога путчу» 1923 супраць Веймарскай рэспублікі. У 1924—28 дэп. рэйхстага. У 1926 разам з жонкай заснаваў т.зв. Таненбергскі саюз (у 1933 забаронены), які меў на мэце барацьбу з «унутранымі ворагамі дзяржавы» (яўрэямі, масонамі, камуністамі). Аўтар кніг «Вядзенне вайны і палітыка» (3-е выд. 1923), «Татальная вайна» (1936).

т. 9, с. 403

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

totalny

totaln|y

1. татальны; усеагульны; поўны;

wojna ~a — татальная вайна;

2. таталітарны;

państwo ~e — таталітарная дзяржава

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)