сусве́тны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. сусве́тны сусве́тная сусве́тнае сусве́тныя
Р. сусве́тнага сусве́тнай
сусве́тнае
сусве́тнага сусве́тных
Д. сусве́тнаму сусве́тнай сусве́тнаму сусве́тным
В. сусве́тны (неадуш.)
сусве́тнага (адуш.)
сусве́тную сусве́тнае сусве́тныя (неадуш.)
сусве́тных (адуш.)
Т. сусве́тным сусве́тнай
сусве́тнаю
сусве́тным сусве́тнымі
М. сусве́тным сусве́тнай сусве́тным сусве́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

сусве́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. сусве́тны сусве́тная сусве́тнае сусве́тныя
Р. сусве́тнага сусве́тнай
сусве́тнае
сусве́тнага сусве́тных
Д. сусве́тнаму сусве́тнай сусве́тнаму сусве́тным
В. сусве́тны (неадуш.)
сусве́тнага (адуш.)
сусве́тную сусве́тнае сусве́тныя (неадуш.)
сусве́тных (адуш.)
Т. сусве́тным сусве́тнай
сусве́тнаю
сусве́тным сусве́тнымі
М. сусве́тным сусве́тнай сусве́тным сусве́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Дэкрэт «Аб аб’яднанні Савецкіх Рэспублік: Расіі, Украіны, Латвіі, Літвы, Беларусі для барацьбы з сусветным імперыялізмам» 1/73; 3/588; 4/358; 5/259; 9/104

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ДЭКРЭ́Т «АБ АБ’ЯДНА́ННІ САВЕ́ЦКІХ РЭСПУ́БЛІК: РАСІ́І, УКРАІ́НЫ, ЛА́ТВІІ, ЛІТВЫ́, БЕЛАРУ́СІ ДЛЯ БАРАЦЬБЫ́ З СУСВЕ́ТНЫМ ІМПЕРЫЯЛІ́ЗМАМ».

Прыняты па ініцыятыве ЦК РКП(б) і прапановах ЦВК Украіны, Савета абароны Літвы і Беларусі, урада Сав. Латвіі 1.6.1919 на пасяджэнні ВЦВК РСФСР з удзелам прадстаўнікоў Украіны, Беларусі, Латвіі і Літвы. Прызнаў за неабходнае са згоды ЦВК і СНК сав. рэспублік правесці аб’яднанне ваен. арг-цыі і ваен. камандавання, саветаў нар. гаспадаркі, чыг. ўпраўлення і гаспадаркі, фінансаў, камісарыятаў працы сав. рэспублік. Аформіў ваенна-паліт. саюз рэспублік, які дзейнічаў у гады грамадз. вайны і ваен. інтэрвенцыі, быў этапам на шляху ўтварэння СССР.

т. 6, с. 339

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

акіянало́гія, -і, ж.

Сукупнасць навук аб фізічных, хімічных, геалагічных і біялагічных працэсах у Сусветным акіяне.

|| прым. акіяналагі́чны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

globally [ˈgləʊbəli] adv. глаба́льна; у сусве́тным машта́бе

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

акіянало́гія, ‑і, ж.

Комплекс навук аб фізічных, хімічных, геалагічных і іншых працэсах і з’явах, якія адбываюцца ў Сусветным акіяне. Інстытут акіяналогіі Акадэміі навук СССР.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

машта́б, -у, мн. -ы, -аў, м.

1. Адносіны даўжыні лініі на карце, глобусе, чарцяжы і пад. да даўжыні ў натуры.

М. — дваццаць пяць кіламетраў у адным сантыметры.

2. перан. Размах, значэнне.

Шырокі м. будаўнічых работ.

У сусветным маштабе.

|| прым. машта́бны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

АКІЯНАГРА́ФІЯ (ад акіян + ...графія),

1) тое, што акіяналогія.

2) Раздзел акіяналогіі, навука, якая вывучае фіз.-хім. ўласцівасці акіянскіх водаў, заканамернасці фіз. і хім. працэсаў, з’яў у Сусветным акіяне, прыродныя ўмовы канкрэтных акіянаў, мораў або іх раёнаў.

т. 1, с. 194

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

акіянало́гія

(ад акіян + -логія)

навука, якая вывучае фізічныя, хімічныя, геалагічныя працэсы ў Сусветным акіяне.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)