стрэ́паны
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
стрэ́паны |
стрэ́паная |
стрэ́панае |
стрэ́паныя |
| Р. |
стрэ́панага |
стрэ́панай стрэ́панае |
стрэ́панага |
стрэ́паных |
| Д. |
стрэ́панаму |
стрэ́панай |
стрэ́панаму |
стрэ́паным |
| В. |
стрэ́паны (неадуш.) стрэ́панага (адуш.) |
стрэ́паную |
стрэ́панае |
стрэ́паныя (неадуш.) стрэ́паных (адуш.) |
| Т. |
стрэ́паным |
стрэ́панай стрэ́панаю |
стрэ́паным |
стрэ́панымі |
| М. |
стрэ́паным |
стрэ́панай |
стрэ́паным |
стрэ́паных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
стрэ́паны
дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
стрэ́паны |
стрэ́паная |
стрэ́панае |
стрэ́паныя |
| Р. |
стрэ́панага |
стрэ́панай стрэ́панае |
стрэ́панага |
стрэ́паных |
| Д. |
стрэ́панаму |
стрэ́панай |
стрэ́панаму |
стрэ́паным |
| В. |
стрэ́паны (неадуш.) стрэ́панага (адуш.) |
стрэ́паную |
стрэ́панае |
стрэ́паныя (неадуш.) стрэ́паных (адуш.) |
| Т. |
стрэ́паным |
стрэ́панай стрэ́панаю |
стрэ́паным |
стрэ́панымі |
| М. |
стрэ́паным |
стрэ́панай |
стрэ́паным |
стрэ́паных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Стрэ́паць ‘паводзячы вушамі, прыслухоўвацца’ (іўеў., ЛА, 1), стрэ́пацца ‘рабіць асцярожныя, слабыя шорахі’ (маладз., Янк. Мат.), стрэ́паны ‘апантаны : леціць, як стрэпаны (ТС), стро́паны (стрёпаный) ‘чысценькі, як бы адлупцаваны; што ачуняў ад лупцоўкі’: побѣгъ, якъ стрёпапый (Нас.), стрэ́паны ‘зношаны, падраны’ (Сцяшк. Сл.). Хутчэй за ўсё, ад трапаць (гл.), параўн. Варбат, Этимология–1985, 24–27 (з аглядам версій паходжання групы слоў з коранем *(s)trep‑, без беларускага матэрыялу), што можна звязаць з укр. страпа́тий, стріпа́тий ‘растрапаны, з настыбурчанымі валасамі’, стрепи́й ‘абтрапаны, кашлаты’, ст.-польск. strzępać ‘баяцца’, sstrzęply ‘напалоханыя’, чэш. střapiti ‘узлахмачваць’, ст.-чэш. střěpěti ‘клапаціцца, уважліва прыглядацца’, якія параўноўваюцца з літ. strim̃pti ‘варухацца; мець сілы’, лат. struopît ‘скакаць, насіцца туды-сюды (пра коней, авечак)’, с.-н.-ням. strampen ‘тупаць нагамі’, stramp ‘туга нацягнуты, нерухома выцягнуты’, гл. Слаўскі, SOr, 18, 255; Новое в рус. этим., 226–228. Адносіны да рус. стряпать ‘даваць корм жывёле; гатаваць ежу’ і інш., паводле Фасмера (3, 786), няясныя, тлумачацца назалізацыяй зыходнага *strep‑ (Варбат, там жа, 25). Параўн. стропіцца (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)