спячы́ ся у́ ся, спячэ́ шся, спячэ́ цца; спячо́ мся, спечаце́ ся, спяку́ цца; спёкся, спякла́ ся, -ло́ ся; спячы́ ся ; зак.
1. гл.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Пра кроў: запячыся, засохнуць.
На твары спякліся згусткі крыві.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Злучыцца ў адно цвёрдае цэлае ў выніку спякання (спец. ).
Руда спяклася.
4. перан. -н. (разм. ).
|| незак. спяка́ цца , -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спячы́ ся
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
Будучы час
адз. мн.
1-я ас. спяку́ ся
спячо́ мся
2-я ас. спячэ́ шся
спечаце́ ся
3-я ас. спячэ́ цца
спяку́ цца
Прошлы час
м. спё́ кся
спяклі́ ся
ж. спякла́ ся
н. спякло́ ся
Загадны лад
2-я ас. спячы́ ся спячы́ цеся
Дзеепрыслоўе
прош. час спё́ кшыся
Крыніцы:
dzsl2007 ,
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
спячы́ ся сов.
1. (о хлебе и т.п. ) испе́ чься;
2. (о яичнице и т.п. ) поджа́ риться;
3. (на солнце ) обже́ чься, сже́ чься, обгоре́ ть;
4. спец. е́ чься;
руда́ спякла́ ся — руда́ спекла́ сь;
5. перен. разг. е́ ть;
ён тут і спёкся — он тут и погоре́ л
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спячы́ ся спякуся, спячэшся, спячэцца; спячомся, спечацеся, спякуцца; пр. спёкся, спяклася, ‑лося, зак.
1. Стаць выпечаным, быць прыдатным, гатовым для яды. Бульба спяклася. □ — Я думаю, што пірагі .. не спякуцца да таго часу, а хутчэй — і ў печ не пападуць. — Камісар пазнаў іранічны басок Шашуры. Мележ .
2. Быць прыгатаваным смажаннем; сасмажыцца. Яечня спяклася.
3. Стаць абпаленым сонцам; абгарэць.
4. Загусцець, засохнуць (пра кроў); запячыся. Па патыліцы яшчэ цяклі павольна рагі густой і ліпкай крыві. Згусткі яе спякліся ў скарэлых валасах. Крапіва .
5. Спец. Злучыцца ў адно цвёрдае цэлае ў выніку спякання. Руда спяклася.
6. перан. Разм. Пацярпець няўдачу ў чым‑н.; пагарэць, быць пакараным. А нядаўна ж было... крамзанеш на каго без прынукі — Ды ў канверт! І гатова! І спёкся! Тут быў — і няма! Гілевіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
пячы́ ся , пяку́ ся, пячэ́ шся, пячэ́ цца; пячо́ мся, печаце́ ся, пяку́ цца; пёкся, пякла́ ся, -ло́ ся; пячы́ ся; незак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Гатавацца сухім награваннем, на адкрытым агні, у духу або на патэльні.
Бульба пячэцца ў прыску.
Пячэцца яечня на патэльні.
2. Знаходзіцца на моцным сонцы, у гарачым месцы (разм. ).
П. каля печы.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Мець здольнасць, уласцівасць абпальваць, жыгацца.
Крапіва пячэцца.
|| зак. спячы́ ся у́ ся, спячэ́ шся, спячэ́ цца; спячо́ мся, спечаце́ ся, спяку́ цца; спёкся, спякла́ ся, -ло́ ся (да 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зажа́ риться спячы́ ся ; засма́ жыцца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спяка́ цца , 1 і 2 ас. не ўжыв. , -а́ ецца; незак.
1. гл. спячыся .
2. Мець здольнасць да спякання (у 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прапячы́ ся , 1 і 2 ас. не ўжыв. , -пячэ́ цца, -пяку́ цца; -пёкся, -пякла́ ся, -ло́ ся; зак.
Поўнасцю спячыся .
Пірог добра прапёкся.
|| незак. прапяка́ цца , -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)