Се́верное мо́ре Паўно́чнае мо́ра.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
се́верный паўно́чны;
се́верное полуша́рие Паўно́чнае паўша́р’е;
Се́верный по́люс Паўно́чны по́люс;
се́верное сия́ние паўно́чнае ззя́нне.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сия́ние прям., перен. ззя́нне, -ння ср.;
се́верное сия́ние паўно́чнае ззя́нне.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПАЎНО́ЧНАЕ ТАВАРЫ́СТВА ДЗЕКАБРЫ́СТАЎ,
тайная рэв. арг-цыя дзекабрыстаў. Засн. ў 1821 у Пецярбургу членамі б. дзекабрысцкай арг-цыі «Саюз дабрабыту» (распалася ў пач. 1821) М.М.Мураўёвым, М.С.Луніным, С.П.Трубяцкім, Я.П.Абаленскім, М.І.Тургеневым. У 1823 прыняты статут. Узначальвала т-ва дума з 3 чал. Частка членаў т-ва на чале з Мураўёвым выступала за канстытуцыйна-манархічны федэратыўны дзярж. лад Расіі, радыкальна настроеныя члены на чале з К.Ф.Рылеевым падтрымлівалі рэсп. праграму Паўднёвага таварыства дзекабрыстаў. Пасля смерці Аляксандра I у абставінах міжцаравання т-ва ўзняло 14(26).12.1825 у Пецярбургу паўстанне. Спыніла існаванне пасля задушэння паўстання.
Літ.:
Мемуары декабристов: Северное общество. М., 1981.
т. 12, с. 213
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
споло́хи мн., обл.
1. (северное сияние) паўно́чнае ззя́нне;
2. (вспышка молнии, зарница) бліскаві́ца, -цы ж.; зарні́ца, -цы ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паўно́чны I се́верный;
○ п. ўсход — се́веро-восто́к;
п. за́хад — се́веро-за́пад;
~ная шырата́ — се́верная широта́;
~нае ззя́нне — се́верное сия́ние
паўно́чны II полно́чный, полуно́чный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паўша́р’е ср. полуша́рие;
паўно́чнае (паўднёвае, усхо́дняе, захо́дняе) п. — се́верное (ю́жное, восто́чное, за́падное) полуша́рие;
○ ~р’і галаўно́га мо́зга — анат. полуша́рия головно́го мо́зга;
магдэбу́ргскія ~р’і — физ. магдебу́ргские полуша́рия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
полуша́рие паўша́р’е, -р’я ср.;
полуша́рия головно́го мо́зга анат. паўша́р’і галаўно́га мо́згу;
магдебу́ргские полуша́рия физ. магдэбу́ргскія паўша́р’і;
се́верное, ю́жное, восто́чное, за́падное полуша́рие геогр. паўно́чнае, паўднёвае, усхо́дняе, захо́дняе паўша́р’е.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ззя́нне ср.
1. сия́ние, сверка́ние; блиста́ние;
з. агнёў — сия́ние (сверка́ние) огне́й;
2. (ореол вокруг светил) сия́ние; вене́ц м.;
ме́сячнае з. — лу́нное сия́ние, вене́ц луны́;
3. перен. (расцвет) сия́ние;
у ззя́нні сла́вы — в сия́нии сла́вы;
○ паўно́чнае з. — се́верное сия́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)