РАКЕ́ТНАЯ РУ́ХАЛЬНАЯ ЎСТАНО́ЎКА,

сукупнасць ракетнага рухавіка і сістэм яго абслугоўвання: захоўвання і падачы кампанентаў паліва, рэгулявання лікавага значэння і напрамку цягі.

т. 13, с. 282

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ру́хальны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да руху, прыводзіць у рух што‑н., кіруе рухам чаго‑н. Рухальная рэакцыя. Рухальныя навыкі. Рухальная сіла. Рухальныя нервы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

фотата́ксіс, ‑у, м.

Спец. Рухальная рэакцыя раслінных і прасцейшых жывёльных арганізмаў у адказ на дзеянне святла.

[Ад грэч. phos, phōtós — святло і táxis — размяшчэнне.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ру́хальны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ру́хальны ру́хальная ру́хальнае ру́хальныя
Р. ру́хальнага ру́хальнай
ру́хальнае		 ру́хальнага ру́хальных
Д. ру́хальнаму ру́хальнай ру́хальнаму ру́хальным
В. ру́хальны (неадуш.)
ру́хальнага (адуш.)		 ру́хальную ру́хальнае ру́хальныя (неадуш.)
ру́хальных (адуш.)
Т. ру́хальным ру́хальнай
ру́хальнаю		 ру́хальным ру́хальнымі
М. ру́хальным ру́хальнай ру́хальным ру́хальных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Tríebkraft f - тэх., фіз. ру́хальная сі́ла

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

апо́рна-ру́хальны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. апо́рна-ру́хальны апо́рна-ру́хальная апо́рна-ру́хальнае апо́рна-ру́хальныя
Р. апо́рна-ру́хальнага апо́рна-ру́хальнай
апо́рна-ру́хальнае		 апо́рна-ру́хальнага апо́рна-ру́хальных
Д. апо́рна-ру́хальнаму апо́рна-ру́хальнай апо́рна-ру́хальнаму апо́рна-ру́хальным
В. апо́рна-ру́хальны (неадуш.)
апо́рна-ру́хальнага (адуш.)		 апо́рна-ру́хальную апо́рна-ру́хальнае апо́рна-ру́хальныя (неадуш.)
апо́рна-ру́хальных (адуш.)
Т. апо́рна-ру́хальным апо́рна-ру́хальнай
апо́рна-ру́хальнаю		 апо́рна-ру́хальным апо́рна-ру́хальнымі
М. апо́рна-ру́хальным апо́рна-ру́хальнай апо́рна-ру́хальным апо́рна-ру́хальных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

акты́ўна-ру́хальны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. акты́ўна-ру́хальны акты́ўна-ру́хальная акты́ўна-ру́хальнае акты́ўна-ру́хальныя
Р. акты́ўна-ру́хальнага акты́ўна-ру́хальнай
акты́ўна-ру́хальнае		 акты́ўна-ру́хальнага акты́ўна-ру́хальных
Д. акты́ўна-ру́хальнаму акты́ўна-ру́хальнай акты́ўна-ру́хальнаму акты́ўна-ру́хальным
В. акты́ўна-ру́хальны (неадуш.)
акты́ўна-ру́хальнага (адуш.)		 акты́ўна-ру́хальную акты́ўна-ру́хальнае акты́ўна-ру́хальныя (неадуш.)
акты́ўна-ру́хальных (адуш.)
Т. акты́ўна-ру́хальным акты́ўна-ру́хальнай
акты́ўна-ру́хальнаю		 акты́ўна-ру́хальным акты́ўна-ру́хальнымі
М. акты́ўна-ру́хальным акты́ўна-ру́хальнай акты́ўна-ру́хальным акты́ўна-ру́хальных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Tréibkraft f -, -kräfte фіз., тэх. ру́хальная сі́ла

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

НЕМАТА́, алалія,

адсутнасць або абмежаванне маўлення ў дзяцей (пры захаванні слыху і інтэлекту) ад недаразвіцця ці пашкоджанняў зон маўлення ў кары вял. паўшар’яў галаўнога мозга. Адрозніваюць Н. маторную (парушаецца рухальная функцыя маўлення, разуменне яго застаецца) і сенсорную (парушаецца разуменне маўлення). Прычыны — захворванні і траўмы мозга, інтаксікацыі, пашкоджанні зон маўлення кары галаўнога мозга, якія ўзнікаюць у час родаў. Лячэнне: спец. лагапедычныя практыкаванні.

т. 11, с. 281

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАШЫ́ ЗАДАЧА,

адна з асн. задач тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў. Зводзіцца да адшукання рашэння (інтэграла) дыферэнцыяльнага ўраўнення, якое задавальняе пач. умовам. Напр., знайсці закон руху матэрыяльнага пункта, калі зададзены рухальная сіла, яго пач. месцазнаходжанне і скорасць. Ад краявых задач адрозніваецца тым, што папярэдне не абумоўліваецца вобласць вызначэння рашэння. Узнікае пры аналізе працэсаў, якія вызначаюцца дыферэнцыяльным законам і пач. станам. Адзінасць і існаванне рашэння гэтай задачы ў шэрагу выпадкаў даказаў А.Кашы.

т. 8, с. 202

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)