Verbum

РО́ШЧЫН (Міхаіл Міхайлавіч) (н. 10.2.1933, г. Казань, Расія),

рускі пісьменнік. Скончыў Літ. ін-т імя М.​Горкага ў Маскве (1958). Адзін з заснавальнікаў і рэдактараў час. «Драматург» (1993, з А.​Казанцавым). Друкуецца з 1952. Аўтар п’ес «Валянцін і Валянціна» (1971, экранізавана ў 1985), «Стары Новы год» (1973), «Рамонт» (паст. 1975), «Муж і жонка ноймуць пакой», «Эшалон» (абедзве 1975), «Спяшайцеся рабіць дабро» (паст. 1979), «Дружына» (1987), прысвечаных складаным псіхал. і маральным калізіям сучаснага жыцця, антымілітарысцкай п’есы «Рэпетыцыя «Лісістраты» (1989), аповесцей «Рака» (1973), «Успамін» (1977), «Шура і Прасвірняк» (1982), зб-каў аповесцей і апавяд. «У маленькім горадзе» (1956), «Якіх-небудзь дваццаць мінут» (1965), «З раніцы да ночы» (1968), літ.-крытычных артыкулаў і інш. У т-рах Беларусі паст. яго п’есы «Муж і жонка ноймуць пакой» (1976; Дзярж. рус. драм. т-р), «Стары Новы год» (1974), «Эшалон» (1976; абедзве Бел. т-р імя Я.​Купалы), «Уся надзея» (1986), «Успаміны» С.​Міціна паводле Р. (1988; абедзве Бел. т-р юнага гледача).

Тв.:

Избранное: Повести и рассказы. М., 1988;

Спешите делать добро: Пьесы. М., 1984;

На сером в яблоках коне: Рассказы и повести. М., 1988;

Иван Бунин. М., 2000.

т. 13, с. 414

РО́ШЧЫН-ІНСА́РАЎ (сапр. Пашэнны) Мікалай Пятровіч

(1861, Ардатаўскі р-н, Мардовія — 20.1.1899),

рускі акцёр. Бацька В.​М.​Пашэннай. На сцэне з 1883. У 1884—89 працаваў у Т-ры Корша ў Маскве, з 1895 — у Т-ры Салаўцова ў Кіеве. Майстар пераўвасаблення. Сярод роляў: Чацкі («Гора ад розуму» А.​Грыбаедава), Васількоў («Шалёныя грошы» А.​Астроўскага), Мікіта («Улада цемры» Л.​Талстога), Іванаў, Трыгорын («Іванаў», «Чайка» А.​Чэхава), Барыс Гадуноў («Смерць Іаана Грознага», «Цар Барыс» А.​К.​Талстога) і інш.

Літ.:

Дорошевич В.М. Рошин-Инсаров // Дорошевич В.М. Рассказы и очерки. М., 1966.

т. 13, с. 414

МІЖНАРО́ДНАЯ ІНФАРМАЦЫ́ЙНА-ДАВЕ́ДАЧНАЯ СІСТЭ́МА ПА ПРАБЛЕ́МАХ АХО́ВЫ НАВАКО́ЛЬНАГА АСЯРО́ДДЗЯ, Інфатэра. Арганізавана ў 1972 у сістэме Міжнароднай праграмы ААН па навакольным асяроддзі (ЮНЕП) як глабальная сетка абмену аператыўнай інфармацыяй аб стане навакольнага асяроддзя, пошуку і выяўленні крыніц тэхн. і інш. інфармацыі па навакольным асяроддзі. Забяспечвае інфармацыяй пра атмасферу, клімат, хім. рэчывы, энергет. рэсурсы, чысціню вады, землекарыстанне, адходы вытв-сці, прыродаахоўнае заканадаўства і інш. Кіраванне сістэмай ажыццяўляецца ЮНЕП (штаб-кватэра ў Найробі, Кенія). У складзе сістэмы каардынацыйнае бюро пры штаб-кватэры і міжнар. сетка нац. цэнтраў (178 нац. цэнтраў, 11 цэнтраў рэгіянальнай службы і 34 спец. цэнтры рэгіянальных крыніц). Крыніцы інфармацыі размешчаны ў мін-вах і цэнтрах дакументацыі, НДІ, ун-тах, няўрадавых і грамадскіх арг-цыях, агенцтвах ААН, ЮНЕСКА і прыватных агенцтвах. На Беларусі цэнтр дзейнічае з 1982. У 1993 створаны Бел. рэгіянальны цэнтр супрацоўніцтва Інфатэра.

У.​Я.​Рошчын.

т. 10, с. 339

САЮ́З ЛІТАРАТУ́РНА-МАСТА́ЦКІХ КРЫ́ТЫКАЎ, Беларускі саюз літаратурна-мастацкіх крытыкаў,

добраахвотная грамадская творчая арганізацыя, якая аб’ядноўвае літ. і маст. крытыкаў, літ.- і маст.-знаўцаў, культуролагаў, сацыёлагаў, журналістаў і інш. спецыялістаў у галіне маст. творчасці. Засн. ў 1997 на аснове навукова-творчага прадпрыемства «Авансцэна» (дзейнічала з 1992, да 1996 наз. Цэнтр тэатр. крытыкі «Авансцэна»). Кіруючы орган — з’езд, паміж з’ездамі — Савет, кіраўніцтва ажыццяўляе Прэзідыум Савета. Старшыня саюза — Р.​Б.​Смольскі. Мэты дзейнасці саюза: развіццё сістэмы літ.-знаўчай і мастацтвазнаўчай адукацыі, павышэнне прафес. ўзроўню крытыкаў, аналіз праблем сучаснай маст. культуры. Члены саюза праводзяць навукова-даследчую, аналітычную працу ў сферы сучаснай культуры і маст. творчасці, канферэнцыі, лабараторыі, семінары па пытаннях тэорыі і практыкі літ. і маст. творчасці, арганізуе фестывалі, выстаўкі, канцэрты, творчыя вечары, прапагандуе лепшыя творы літаратуры і мастацтва Беларусі за межамі краіны. Выдае зб-кі літ.-маст. артыкулаў з актуальнымі праблемамі маст. культуры Беларусі. На 2001 больш за 110 членаў.

Члены Саюза літаратурна-мастацкіх крытыкаў

1997. Э.​А.​Алейнікава, Г.​У.​Алісейчык, І.​А.​Аўдзееў, Р.​І.​Баравік, Г.​І.​Барышаў, А.​М.​Бязуглы, Г.​І.​Вавула, В.​Б.​Валодзька, М.​М.​Воінаў, Т.​Я.​Гаробчанка, М.​І.​Гарэцкая, Л.​Ф.​Голікава, В.​А.​Грыбайла, М.​А.​Гугнін, В.​І.​Жук, Т.​І.​Кажушка, Н.​А.​Крывашэева, С.​С.​Лаўшук, Ж.​А.​Лашкевіч, Л.​А.​Лявонава, А.​М.​Макарэвіч, Дз.​Л.​Мамачкін, М.​А.​Манохін, Г.​В.​Марчук, В.​Т.​Навуменка, У.​І.​Няфёд, В.​Ф.​Нячай, У.​І.​Пракапцоў, А.​А.​Ракаў, Г.​В.​Ратнікаў, У.​П.​Рошчын, А.​В.​Сабалеўскі, В.​А.​Салееў, Р.​Б.​Смольскі, М.​У.​Сыты, А.​В.​Усцінава, Н.​Ц.​Фральцова, С.​Ф.​Юркевіч, Н.​А.​Юўчанка, В.​М.​Ярмалінская.

1998. Т.​В.​Габрусь, Г.​Л.​Галкоўская, А.​Р.​Герштэйн, Л.​А.​Гулякевіч, В.​В.​Дапкюнас, Л.​Ю.​Зубарава, В.​С.​Іваноўскі, Т.​М.​Команава, А.​В.​Красінскі, Ю.​А.​Масарэнка, У.​А.​Мішчанчук, А.​Г.​Папова, Л.​Д.​Фінкельштэйн, І.​Л.​Чэбан, М.​К.​Янкоўскі.

1999. А.​М.​Аляксеенка, А.​В.​Ананьеў, Т.​В.​Аўдоніна, Н.​В.​Багноўская, У.​П.​Балюга, В.​І.​Бельская, У.​А.​Бобрык, Е.​Л.​Бондарава, І.​У.​Брылевіч, А.​І.​Бубянцова, Л.​А.​Волкава, В.​М.​Галец, Ю.​У.​Гаўрыловіч, В.​В.​Гвоздзева, С.​І.​Даніленка, А.​А.​Дарафеева, А.​М.​Дзянішчык, Т.​М.​Дубяк, В.​В.​Енджаеўская, А.​А.​Жук, І.​М.​Завадская, А.​В.​Іваноў, С.​П.​Кажушка, А.​П.​Кандыба, А.​А.​Каралёва, С.​І.​Карамзіна, Я.​І.​Клімуць, Н.​В.​Кузьміч, Я.​Р.​Лазорына, А.​В.​Лысянкоў, В.​В.​Лявоненка, П.​Я.​Магазіннік, А.​Р.​Майсеенка, В.​П.​Макарук, М.​Ф.​Макарцоў, А.​А.​Манушнікаў, Г.​У.​Мушперт, А.​А.​Парукаў, Дз.​Дз.​Паўлавец, А.​Г.​Пацюшка, В.​П.​Пракапцова, М.​В.​Родчанка, А.​А.​Савіцкая, А.​В.​Уласаў, К.​С.​Усовіч, Т.​Е.​Фамук, С.​Г.​Фейгіна, Л.​І.​Хмара, Дз.​А.​Хораў, А.​П.​Цебянькоў, Н.​В.​Ціханюк, С.​В.​Чайкова, У.​Л.​Штукар, Л.​З.​Шульман, В.​К.​Шынкарэнка.

2000. В.​П.​Жураўлёў, А.​А.​Карпілава, Б.​А.​Крэпак, Ю.​М.​Чурко.

В.​А.​Грыбайла.

т. 14, с. 228