Пчаліныя 7/441; 8/387, 642, 643; 11/223, 524

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ПЧАЛІ́НЫЯ,

гл. Пчолы.

т. 13, с. 146

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПЧАЛІ́НЫЯ СО́ТЫ,

пабудовы пчол меданосных у вуллях з пчалінага воску для захоўвання корму (мёду і пяргі) і вырошчвання расплоду; таксама гняздо пчалінай сям’і. Складаюцца з шасцігранных прызматычных ячэек, размешчаных абапал міжсцення, якое можа быць штучным (гл. Вашчына). Ячэйкі бываюць пчаліныя, трутневыя, мядовыя, пераходныя і матачнікі. Сярэдні дыям. толькі што пабудаванай пчалінай ячэйкі 5,38—5,42 мм, глыб. 12 мм, таўшчыня сценак 0,12 мм. У адной ячэйцы змяшчаецца каля 0,4 г мёду.

В.​І.​Сапега.

Пчаліныя соты: 1 — агульны выгляд (а — мядовыя ячэйкі; б — расплод; в — матачнікі); 2 — у папярочным разрэзе; 3 — з пчалінымі і трутневымі (буйнымі) ячэйкамі.

т. 13, с. 146

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПЧАЛІ́НЫЯ ВАЎКІ́.

філанты (Philanthus), род рыючых вос атр. перапончатакрылых. Каля 135 відаў. Пашыраны ўсюды, акрамя Паўд. Амерыкі і Аўстраліі. На Беларусі найб. пашыраны П.в. звычайны (P. triangulum), які селіцца вял. калоніямі паблізу пчальнікоў і шкодзіць пчалярству.

Даўж. да 17 мм. Цела чорнае, сегменты брушка з жоўтымі палосамі. Яйцаклад зменены ў тонкае джала — сродак нападу на здабычу і абароны ад ворагаў, Праз якое ў момант уколу выводзіцца сакрэт ядавітых залоз. Дарослыя кормяцца нектарам і пылком кветак. Самка будуе ў глебе верт. норку глыб. каля 1 м з бакавымі камерамі, дзе развіваюцца лічынкі. Палююць на пчол меданосных, паралізуюць іх джалам і прыносяць у гняздо на корм лічынкам. Ператварэнне поўнае. Зімуе лічынка. За год 1 генерацыя.

Пчаліныя ваўкі: 1 — каронны, 2 — звычайны.

т. 13, с. 146

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

вашчы́на, -ы, ж.

Пустыя пчаліныя соты або неачышчаны воск.

|| прым. вашчы́нны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

пчалі́ны

прыметнік, прыналежны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пчалі́ны пчалі́ная пчалі́нае пчалі́ныя
Р. пчалі́нага пчалі́най
пчалі́нае
пчалі́нага пчалі́ных
Д. пчалі́наму пчалі́най пчалі́наму пчалі́ным
В. пчалі́ны (неадуш.)
пчалі́нага (адуш.)
пчалі́ную пчалі́нае пчалі́ныя (неадуш.)
пчалі́ных (адуш.)
Т. пчалі́ным пчалі́най
пчалі́наю
пчалі́ным пчалі́нымі
М. пчалі́ным пчалі́най пчалі́ным пчалі́ных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пчалі́ны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пчалі́ны пчалі́ная пчалі́нае пчалі́ныя
Р. пчалі́нага пчалі́най
пчалі́нае
пчалі́нага пчалі́ных
Д. пчалі́наму пчалі́най пчалі́наму пчалі́ным
В. пчалі́ны (неадуш.)
пчалі́нага (адуш.)
пчалі́ную пчалі́нае пчалі́ныя (неадуш.)
пчалі́ных (адуш.)
Т. пчалі́ным пчалі́най
пчалі́наю
пчалі́ным пчалі́нымі
М. пчалі́ным пчалі́най пчалі́ным пчалі́ных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вашчы́на, ‑ы, ж.

Пустыя пчаліныя соты з воску. // Васковая пласцінка з выціснутым на ёй пачаткам ячэек, якая ўстаўляецца ў вулей і з’яўляецца асновай сотаў. Я з дзедам сядзеў на ўслоне за сталом і дапамагаў яму ўстаўляць вашчыны ў пчаліныя рамкі. М. Ткачоў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вашчы́на ж. (пустыя пчаліныя соты) lere Hnigwaben

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Wbe f -, -n (пчалі́ныя) со́ты

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)