прэ́тарскі
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
прэ́тарскі |
прэ́тарская |
прэ́тарскае |
прэ́тарскія |
| Р. |
прэ́тарскага |
прэ́тарскай
прэ́тарскае |
прэ́тарскага |
прэ́тарскіх |
| Д. |
прэ́тарскаму |
прэ́тарскай |
прэ́тарскаму |
прэ́тарскім |
| В. |
прэ́тарскі (неадуш.)
прэ́тарскага (адуш.) |
прэ́тарскую |
прэ́тарскае |
прэ́тарскія (неадуш.)
прэ́тарскіх (адуш.) |
| Т. |
прэ́тарскім |
прэ́тарскай
прэ́тарскаю |
прэ́тарскім |
прэ́тарскімі |
| М. |
прэ́тарскім |
прэ́тарскай |
прэ́тарскім |
прэ́тарскіх |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пре́торский ист. прэ́тарскі; см. пре́тор.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПРЭ́ТАРСКАЕ ПРА́ВА (лац. jus praetorium),
прававая сістэма ў Стараж. Рыме, што складалася з рашэнняў (эдыктаў) прэтараў — службовых асоб, якія ажыццяўлялі пераважна судовыя, прававыя функцыі. Рашэнні прэтараў заўсёды насілі працэсуальны, а не матэрыяльны характар, бо яны не мелі права адмяняць або змяняць законы. Прэтарскі эдыкт дзейнічаў на працягу года, але кожны новы яго пераемнік пры складанні свайго эдыкта выкарыстоўваў найб. важныя прававыя ўстанаўленні папярэднікаў, фактычна спыняючы дзеянне састарэлых норм. З сярэдзіны 2 ст. да н.э. прэтары атрымалі права складаць у ходзе суд. працэсу абавязковую для суддзяў юрыд. інструкцыю. т.зв. фармулярны працэс. П.п. істотным чынам рэфармавала ін-ты прыватнага права, напр., валоданне, дагавор, права на спадчыну. У 4—5 ст. н.э. адбылося збліжэнне П.п. і цывільнага права, што прывяло да поўнай іх аднастайнасці.
т. 13, с. 96
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)