прока́тка техн. прака́тка, -кі ж.;
прока́тка ре́льсов прака́тка рэ́ек.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прака́тка ж., тех. прока́тка;
п. рэ́ек — прока́тка ре́льсов
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЛАЖЭ́ЧНІКАЎ (Яўген Барысавіч) (н. 9.7.1932, г. Барысаў Мінскай вобл.),
бел. вучоны ў галіне машынабудавання і апрацоўкі матэрыялаў ціскам. Д-р тэхн. н. (1988), праф. (1990). Скончыў БПІ (1955). У 1968—69 нам. гал. рэдактара Бел. Сав. Энцыклапедыі, з 1969 у Бел. політэхн. акадэміі. Навук. працы па тэорыі і тэхналогіі апрацоўкі матэрыялаў ціскам, распрацоўцы канструкцый тэхнал. абсталявання.
Тв.:
Самоходные погрузчики. М., 1963 (разам з Я.А.Волчакам, М Д.Бернштэйнам);
Новые материалы в технике. Мн., 1971 (разам з Я.І.Бельскім, А.М.Дзмітровічам);
Прокатка в порошковой металлургии. М., 1987.
т. 9, с. 97
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПРАКА́ТКА металаў,
спосаб апрацоўкі металаў ціскам паміж вярчальнымі валкамі пракатнага стана з мэтай атрымання вырабаў пэўнага сячэння. П. атрымліваюць розныя віды пракату: пруткі і палосы рознага папярочнага сячэння, трубы, колы, кольцы і інш.
Адрозніваюць П. гарачую, цёплую і халодную. Вядомы 3 асн. віды: падоўжная (найб. пашыраная), папярочная і папярочна-вінтавая (касая). Пры падоўжнай П. метал дэфармуецца паміж паралельна размешчанымі валкамі, якія верцяцца ў процілеглых напрамках. Пры гэтым метал зацягваецца ў міжвалковую прастору сілай трэння і пластычна дэфармуецца (вышыня сячэння вырабу пры праходжанні паміж валкамі змяншаецца, даўжыня павялічваецца). Такім спосабам вырабляюць сартавы і ліставы пракат, раскочваюцца загатоўкі ў гатовыя трубы. Папярочнай і папярочна-вінтавой П. робяць толькі дэталі форм вярчэння. Пры гэтым вырабу, што апрацоўваецца папярочнай П., надаецца вярчальны рух і апрацоўка адбываецца ў папярочным напрамку. Такой П. атрымліваюць шасцерні, кольцы, вырабы з перыяд. профілем. Пры папярочна-вінтавой П. выраб мае яшчэ і паступальны рух уздоўж яго восі. Гэты спосаб выкарыстоўваюць у вытв-сці труб, шароў і інш. цел вярчэння. Бесперапыннасць П. забяспечвае высокую прадукцыйнасць. У індустр. краінах П. апрацоўваюць больш як 3/4 усёй выплаўленай сталі.
Літ.:
Машины и агрегаты металлургических заводов. Т. 1—3. 2 изд. М., 1987—88;
Поперечно-клиновая прокатка в машиностроении. М., 1982.
В.І.Шагун.
т. 12, с. 545
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
холо́дный в разн. знач. хало́дны;
холо́дная пого́да хало́днае надво́р’е;
холо́дный по́яс геогр. хало́дны по́яс;
холо́дное блю́до хало́дная стра́ва;
поста́вить в холо́дное ме́сто паста́віць у хало́днае ме́сца;
холо́дный пот хало́дны пот;
холо́дное пальто́ хало́днае паліто́;
холо́дные кра́ски хало́дныя фа́рбы;
оказа́ть холо́дный приём аказа́ць хало́дны прыём;
холо́дная клёпка, прока́тка техн. хало́дная клёпка, прака́тка;
холо́дное ору́жие хало́дная збро́я;
холо́дная война́ хало́дная вайна́;
◊
холо́дный сапо́жник хало́дны шаве́ц;
холо́дное се́рдце хало́днае сэ́рца;
покры́ться холо́дным по́том пакры́цца хало́дным по́там.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хало́дны в разн. знач. холо́дный;
х. ве́цер — холо́дный ве́тер;
х. пот — холо́дный пот;
х. клі́мат — холо́дный кли́мат;
х. суп — холо́дный суп;
~ная кватэ́ра — холо́дная кварти́ра;
~нае паліто́ — холо́дное пальто́;
~нае со́нца — холо́дное со́лнце;
~ныя фа́рбы — холо́дные кра́ски;
х. адка́з — холо́дный отве́т;
~ная клёпка (прака́тка) — тех. холо́дная клёпка (прока́тка);
◊ ~ная вайна́ — холо́дная война́;
~нае сэ́рца — (у каго) холо́дное се́рдце (у кого);
х. шаве́ц — холо́дный сапо́жник;
х. душ — холо́дный душ;
пакры́цца (аблі́цца) ~ным по́там — покры́ться (обли́ться) холо́дным по́том;
~най вадо́й аблі́ць — холо́дной водо́й окати́ть (обли́ть)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)