прадзільная

Прадзільная машына 8/537

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ПРАДЗІ́ЛЬНАЯ МАШЫ́НА,

машына, на якой з роўніцы (ці шарсцяной стужкі) вырабляюць пражу. На П.м. робіцца выцягванне, кручэнне і намотка пражы — залючныя працэсы прадзення.

Мех. П.м. створана ў Вялікабрытаніі (1738). У Расіі з 2-й пал. 18 ст. былі П.м. на ільно- і бавоўнапрадзільных ф-ках. Асн. для прадзення валокнаў з’яўляецца кальцавая (верацённая) П.м., у якой роўніца (стужка) выцягваецца ў выцяжной прыладзе, скручваецца і намотваецца на патрон ці шпулю з дапамогай верацяна і бегунка. У безверацённых пнеўма-мех. П.м. роўніца (стужка) раз’ядноўваецца на асобныя валокны, якія падаюцца ў вярчальную камеру, дзе з іх фарміруецца валакністая стужачка, скручваецца ў пражу і намотваецца на бабіну. Выкарыстоўваюцца ў тэкстыльнай прамысловасці.

Схема **прадзільнай машыны**: 1 — кольца з бегунком; 2 — выцяжная прылада; 3 — шпулі з роўніцай; 4 — ніткаправаднік; 5 — пачынак з гатовай пражай.

т. 12, с. 536

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Слонімская камвольна-прадзільная фабрыка

т. 15, с. 15

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

прадзі́льня, -і, мн. -і, -яў, ж. (уст.).

Прадзільная фабрыка або майстэрня.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

прадзі́льны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да прадзення. Прадзільная фабрыка. // Які прызначаецца, служыць для выпрацоўкі пражы. Прадзільны станок.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прадзі́льны

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	прадзі́льны	прадзі́льная	прадзі́льнае	прадзі́льныя
Р.	прадзі́льнага	прадзі́льнай прадзі́льнае	прадзі́льнага	прадзі́льных
Д.	прадзі́льнаму	прадзі́льнай	прадзі́льнаму	прадзі́льным
В.	прадзі́льны (неадуш.) прадзі́льнага (адуш.)	прадзі́льную	прадзі́льнае	прадзі́льныя (неадуш.) прадзі́льных (адуш.)
Т.	прадзі́льным	прадзі́льнай прадзі́льнаю	прадзі́льным	прадзі́льнымі
М.	прадзі́льным	прадзі́льнай	прадзі́льным	прадзі́льных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Spínnmaschine f -, -en прадзі́льная машы́на

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)

przędzalnia

ж. прадзільня; прадзільная фабрыка

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

пряди́льный текст. прадзі́льны;

пряди́льная фа́брика прадзі́льная фа́брыка;

пряди́льный стано́к прадзі́льны стано́к;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ва́тэр

(англ. water, ад watermachine = прадзільная машына)

тое, што і ватэрмашына.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Verbum