покрова

Том: 26, старонка: 89.

img/26/26-089_0446_Покрова.jpg

Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)

оголе́ть сов., разг.

1. (лишиться покрова) агалі́цца;

2. (обеднеть) перен. збядне́ць, згале́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

РАМА́НАВА (Таццяна Аляксандраўна) (н. 13.4.1925, г. Невель Пскоўскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне глебазнаўства. Д-р біял. н. (1979), праф. (1989). Засл. дз. нав. Беларусі (1981). Скончыла БДУ (1952). З 1958 у Бел. НДІ глебазнаўства і аграхіміі (у 1968—88 заг. сектара). Навук. працы па генезісе глеб і заканамернасцях фарміравання глебавага покрыва, форм яго неаднароднасці і эвалюцыі пад уплывам прыродных, антрапагенных фактараў, меліярац. асаблівасцей глеб. Дзярж. прэмія Беларусі 1976.

Тв.:

Структура почвенного покрова и типизация земель. М., 1992 (разам з І.​С.​Каурычавым, Н.​П.​Сарокінай);

Опыт количественной оценки биоразнообразия лесов Беловежской пуши // Природные ресурсы. 1997. № 3.

т. 13, с. 290

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

отгиба́ть несов.

1. адгіна́ць, адгіба́ць;

2. (засучивать) зака́сваць; (загибать, откидывать часть покрова, отдалять, разгибая) адхіна́ць; см. отогну́ть;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паадхіна́ць сов. (о многом)

1. (загнуть, откинуть часть покрова) отогну́ть, отверну́ть, отпахну́ть;

2. (отвести в сторону) отогну́ть, отклони́ть, отстрани́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ЛЕДАВІКО́ВЫЯ ЛАГЧЫ́НЫ, лагчыны ледавіковага выворвання і размыву,

выцягнутыя далінападобныя паглыбленні ў рэльефе ложа антрапагенавых адкладаў, утвораныя актыўнымі ледавікамі і напорнымі водамі падледавіковых патокаў. На Беларусі трапляюцца ў паласе канцова-марэнных утварэнняў (напр., у бас. Дняпра і Нёмана). Глыб. лагчын 50—250 м ніжэй узроўню вады ў сучасных рэках, адзнакі макс. заглыбленняў да 120—168 м ніжэй узроўню мора; некаторыя дасягаюць крышт. фундамента і ўразаюцца ў яго да 40 м; даўж. ад соцень метраў да дзесяткаў кіламетраў, шыр. ад 0,5 да 25—30 км. Стромкасць схілаў да 30—35°. Падоўжаны профіль днішчаў няроўны. На дне і на бартах звычайна дыслакацыі, шмат адорвеняў. Ніжняя ч. разрэзу запоўнена гляцыяалювіем, марэннымі адкладамі; верхняя складзена азёрна-ледавіковымі і маладымі ледавіковымі адкладамі. Самыя глыбокія Л.л. ўтвораны беларускім (раннебярэзінскім) і бярэзінскім (познабярэзінскім) ледавікамі. Большасць лагчын аднаўлялася ў час кожнага зледзянення. На асобных участках наследаваны сучаснымі рэкамі. Л.л. з’яўляюцца сховішчамі падземных вод.

Літ.:

Горецкий Г.И. Особенности палеопотамологии ледниковых областей. Мн., 1980;

Нечипоренко Л.А. Условия залегания и тектоническая предопределенность антропогенового покрова Белоруссии. Мн., 1989.

В.​І.​Ярцаў.

т. 9, с. 185

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

адхіна́ць несов.

1. (загибать, откидывать часть покрова) отгиба́ть, отвёртывать, отвора́чивать, отпа́хивать;

2. (отдалять, разгибая) отгиба́ть, отводи́ть, отклоня́ть, отстраня́ть;

1, 2 см. адхіну́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

раскры́цца сов.

1. раскры́ться, откры́ться;

2. перен. раскры́ться;

3. (лишаясь покрова, сделаться видимым, обнажённым) раскры́ться;

4. раскры́ться, распеча́таться; распакова́ться;

5. обнару́житься; разоблачи́ться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

раскрыва́ць несов.

1. в разн. знач. раскрыва́ть, открыва́ть;

2. перен. раскрыва́ть;

3. (освобождать от покрова) раскрыва́ть;

4. раскрыва́ть, распеча́тывать; распако́вывать;

5. обнару́живать; разоблача́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

отогну́ть сов.

1. адагну́ць, мног. паадгіна́ць;

2. (засучить) закаса́ць, мног. пазака́сваць; (загнуть, откинуть часть покрова, отдалить, разгибая) адхіну́ць, мног. паадхіна́ць;

отогну́ть рука́в закаса́ць рука́ў;

отогну́ть ветвь ли́пы адхіну́ць галі́ну лі́пы;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)