первее
Том: 24, старонка: 82.
Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)
Пе́рве ’раней, спачатку’ (Бяльк.; Сл. ПЗБ). З первей (< ст.-бел. первее, первѣи) — формы параўнальнай ступені н. р. прыметніка *рыуь — *pьrvęje (Карскі 2–3, 71), або прыслоўе на ‑ё‑ ад таго ж прыметніка, якія ўзніклі, паводле Карскага (2–3, 76), пад польскім або ўкраінскім уплывам. Да Сцервы (гл.). Параўн. таксама польск. pienviej ’раней’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Abducet praedam, qui accurrit prior
Панясе здабычу той, хто прыбег першым.
Унесёт добычу тот, кто прибежал первым.
бел. Хто ўперад заедзе, той уперад змеле.
рус. Кто первее, тот правее. Кто первый пришёл, первый молол.
фр. Le premier arrivé est le premier servi (Кто первым пришёл, того первым и обслужили). Les premiers sont devant (Первые ‒ впереди).
англ. First come, first served (Кто пришёл первым, обслужен первым).
нем. Wer zuerst kommt, mahlt zuerst (Кто первый приходит, первым и ест).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)