паўзу́нны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. паўзу́нны паўзу́нная паўзу́ннае паўзу́нныя
Р. паўзу́ннага паўзу́ннай
паўзу́ннае		 паўзу́ннага паўзу́нных
Д. паўзу́ннаму паўзу́ннай паўзу́ннаму паўзу́нным
В. паўзу́нны паўзу́нную паўзу́ннае паўзу́нныя
Т. паўзу́нным паўзу́ннай
паўзу́ннаю		 паўзу́нным паўзу́ннымі
М. паўзу́нным паўзу́ннай паўзу́нным паўзу́нных

Крыніцы: tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

паўзу́н, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.

1. Той, хто не ўмее яшчэ хадзіць, а толькі поўзае (разм.).

2. Дэталь механізма, якая слізгаецца ўзад і ўперад па чым-н. у прамалінейным напрамку (спец.).

3. мн. Клас пазваночных жывёл, якія перамяшчаюцца пераважна паўзком (змеі, яшчаркі, кракадзілы, чарапахі).

|| прым. паўзу́нны, -ая, -ае (да 2 знач.; спец.).

П. механізм.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

крывашы́пна-паўзу́нны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. крывашы́пна-паўзу́нны крывашы́пна-паўзу́нная крывашы́пна-паўзу́ннае крывашы́пна-паўзу́нныя
Р. крывашы́пна-паўзу́ннага крывашы́пна-паўзу́ннай
крывашы́пна-паўзу́ннае		 крывашы́пна-паўзу́ннага крывашы́пна-паўзу́нных
Д. крывашы́пна-паўзу́ннаму крывашы́пна-паўзу́ннай крывашы́пна-паўзу́ннаму крывашы́пна-паўзу́нным
В. крывашы́пна-паўзу́нны (неадуш.)
крывашы́пна-паўзу́ннага (адуш.)		 крывашы́пна-паўзу́нную крывашы́пна-паўзу́ннае крывашы́пна-паўзу́нныя (неадуш.)
крывашы́пна-паўзу́нных (адуш.)
Т. крывашы́пна-паўзу́нным крывашы́пна-паўзу́ннай
крывашы́пна-паўзу́ннаю		 крывашы́пна-паўзу́нным крывашы́пна-паўзу́ннымі
М. крывашы́пна-паўзу́нным крывашы́пна-паўзу́ннай крывашы́пна-паўзу́нным крывашы́пна-паўзу́нных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

КРЫВАШЫ́ПНЫ МЕХАНІ́ЗМ,

механізм са звяном (крывашыпам або каленчатым валам), якое пры вярчэнні вакол нерухомай восі пераўтварае адзін від руху ў другі. Бываюць К. м. плоскія (з рухам усіх звёнаў у паралельных плоскасцях) і прасторавыя, чатырох- і шматзвёнавыя.

Найб. пашыраны плоскія крывашыпна-паўзунныя (пераўтвараюць вярчальны рух у прамалінейны зваротна-паступальны або наадварот), крывашыпна-каромыславыя (вярчальны рух — у хістальны) і крывашыпна-кулісныя (раўнамерна вярчальны рух — у нераўнамерна вярчальны, хістальны або зваротна-паступальны; гл. таксама Кулісны механізм). К. м. выкарыстоўваюцца ў поршневых рухавіках, помпах, кампрэсарах, прэсах, металарэзных станках, цестамясілках, снегапагрузчыках і інш. машынах.

Плоскія крывашыпныя механізмы: а — крывашыпна-каромыславы; б — крывашыпна-паўзунны; в — крывашыпна-кулісны; г — крывашып з пастаянным радыусам r; 1 — крывашып; 2 — шатун; 3 — каромысел; 4 — паўзун; 5 — куліса.

т. 8, с. 494

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)