парасчыня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е; -я́ны; зак., што.

Расчыніць усё, многае.

П. вокны.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

парасчыня́ць

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. парасчыня́ю парасчыня́ем
2-я ас. парасчыня́еш парасчыня́еце
3-я ас. парасчыня́е парасчыня́юць
Прошлы час
м. парасчыня́ў парасчыня́лі
ж. парасчыня́ла
н. парасчыня́ла
Загадны лад
2-я ас. парасчыня́й парасчыня́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час парасчыня́ўшы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

парасчыня́ць сов. (о многом) раскры́ть, раствори́ть, распахну́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

парасчыня́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе; зак., што.

Расчыніць усё, многае. Парасчыняць вокны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

парасчыня́ны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад парасчыняць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

парасчыня́ны раскры́тый, раство́ренный, распа́хнутый; см. парасчыня́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разве́рзнуть сов., книжн. раскры́ць, мног. параскрыва́ць, расчыні́ць, мног. парасчыня́ць; (о пасти) разя́віць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

раствори́ть​I сов.

1. (окно, дверь) расчыні́ць, мног. парасчыня́ць;

2. (циркуль) растулі́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

распахну́ть сов.

1. (окно, дверь) расчыні́ць, мног. парасчыня́ць;

2. (одежду) расхіну́ць, мног. парасхіна́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Расхля́біць ’развезці (пра дарогу)’ (лаг., Гіл.), ’парасчыняць; расхрыстаць’ (Юрч.), сюды ж расхля́бнуць ’сапсавацца (пра дарогу)’, расхля́біца ’бездарожжа’ (Мат. Гом.), расхля́біцца ’раскрыцца (пра вароты)’ (Сцяшк. Сл.). Да хляба (гл.); Трубачоў (ЭССЯ, 8, 33) прапануе размяжоўваць утварэнні ад гукапераймальнага *xlębati, што абазначаюць хлябание, хлюпанне і пад., і вытворныя ад *xlębь ’запор, плаціна’ (параўн. ст.-слав. хлѧбь ’вадапад’, гл. Фасмер, 4, 248), што аднак цяжка ажыццявіць у сувязі з дыфузным характарам значэнняў.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)