НАРВЕ́ЖСКАЕ МО́РА,

ускраіннае мора Паўн. Ледавітага ак., паміж Скандынаўскім п-вам і а-вамі Шэтлендскімі, Фарэрскімі, Ісландыя, Ян-Маен, Мядзведжы. Абмывае зах. берагі Нарвегіі. Пл. 1340 тыс. км². Найб. глыб. 3970 м. Аддзелена ад Атлантычнага ак. падводным хрыбтом, на якім размешчаны Фарэрскія і Шэтлендскія а-вы; найб. глыб. над хрыбтом не перавышае 600 м. Каля берагоў Нарвегіі водмелі (Лафатэнскія банкі і інш.). Т-ра вады ў лют. 2—7 °C, у жн. 8—12 °C. Салёнасць 34—35,2%». Праз Н.м. ідзе цёплае Нарвежскае цячэнне, якое абумоўлівае яго незамярзальнасць. Прылівы паўсутачныя (да 3,3 м). Рыбалоўства. Гал. парты: Тронхейм, Нарвік, Тромсё (Нарвегія).

т. 11, с. 158

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НАРВЕ́ЖСКАЕ ЦЯЧЭ́ННЕ цёплае паверхневае цячэнне Нарвежскага м., галіна Паўночна-Атлантычнага цячэння. Накіравана на Пн уздоўж берагоў Нарвегіі. Каля 67° паўн. ш. ад яго адгаліноўваецца Нардкапскае цячэнне, якое цячэ ў Баранцава мора; Н.ц. далей на Пн працягваецца як Шпіцбергенскае цячэнне. Т-ра вады 5—7 °C зімой, 10—12 °C летам. Скорасць 0,9—1,8 км/гадз. Салёнасць 34—35‰. Аказвае змякчальны ўплыў на клімат Скандынаўскага п-ва і на гідралагічныя ўмовы ўсх. ч. Нарвежскага мора.

т. 11, с. 158

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Нарве́жскае мо́ра н. Nrwegisches Meer n -(e)s

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

нарве́жскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. нарве́жскі нарве́жская нарве́жскае нарве́жскія
Р. нарве́жскага нарве́жскай
нарве́жскае
нарве́жскага нарве́жскіх
Д. нарве́жскаму нарве́жскай нарве́жскаму нарве́жскім
В. нарве́жскі (неадуш.)
нарве́жскага (адуш.)
нарве́жскую нарве́жскае нарве́жскія (неадуш.)
нарве́жскіх (адуш.)
Т. нарве́жскім нарве́жскай
нарве́жскаю
нарве́жскім нарве́жскімі
М. нарве́жскім нарве́жскай нарве́жскім нарве́жскіх

Крыніцы: piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

да́цка-нарве́жскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. да́цка-нарве́жскі да́цка-нарве́жская да́цка-нарве́жскае да́цка-нарве́жскія
Р. да́цка-нарве́жскага да́цка-нарве́жскай
да́цка-нарве́жскае
да́цка-нарве́жскага да́цка-нарве́жскіх
Д. да́цка-нарве́жскаму да́цка-нарве́жскай да́цка-нарве́жскаму да́цка-нарве́жскім
В. да́цка-нарве́жскі (неадуш.)
да́цка-нарве́жскага (адуш.)
да́цка-нарве́жскую да́цка-нарве́жскае да́цка-нарве́жскія (неадуш.)
да́цка-нарве́жскіх (адуш.)
Т. да́цка-нарве́жскім да́цка-нарве́жскай
да́цка-нарве́жскаю
да́цка-нарве́жскім да́цка-нарве́жскімі
М. да́цка-нарве́жскім да́цка-нарве́жскай да́цка-нарве́жскім да́цка-нарве́жскіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шве́дска-нарве́жскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шве́дска-нарве́жскі шве́дска-нарве́жская шве́дска-нарве́жскае шве́дска-нарве́жскія
Р. шве́дска-нарве́жскага шве́дска-нарве́жскай
шве́дска-нарве́жскае
шве́дска-нарве́жскага шве́дска-нарве́жскіх
Д. шве́дска-нарве́жскаму шве́дска-нарве́жскай шве́дска-нарве́жскаму шве́дска-нарве́жскім
В. шве́дска-нарве́жскі (неадуш.)
шве́дска-нарве́жскага (адуш.)
шве́дска-нарве́жскую шве́дска-нарве́жскае шве́дска-нарве́жскія (неадуш.)
шве́дска-нарве́жскіх (адуш.)
Т. шве́дска-нарве́жскім шве́дска-нарве́жскай
шве́дска-нарве́жскаю
шве́дска-нарве́жскім шве́дска-нарве́жскімі
М. шве́дска-нарве́жскім шве́дска-нарве́жскай шве́дска-нарве́жскім шве́дска-нарве́жскіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Норве́жское мо́ре Нарве́жскае мо́ра.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ПАЎНО́ЧНА-АТЛАНТЫ́ЧНАЕ ЦЯЧЭ́ННЕ,

цёплае паверхневае цячэнне ў паўн. частцы Атлантычнага акіяна, працяг Гальфстрыма. Пачынаецца каля Вял. Ньюфаўндлендскай банкі і накіравана на ПнУ — у Нарвежскае мора. Каля 60° паўн. ш. разгаліноўваецца на Ірмінгера цячэнне і Нарвежскае цячэнне. Т-ра вады ад 7 да 15 °C. Скорасць на Пд 0,9—1,8 км/гадз на ПнУ да 0,4—0,7 км/гадз. Расход вады мяняецца ў залежнасці ад інтэнсіўнасці Гальфстрыма. Ваганні расходу вады і цеплавога стану П.-А.ц. ўплываюць на надвор’е і клімат Зах. і Паўн. Еўропы.

т. 12, с. 212

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МІНТА́І (Theragra),

род рыб сям. трасковых. 2 віды: М. далёкаўсходні — T. chalcogramma (пашыраны ў паўн. ч. Ціхага ак.) і М. атлантычны — T. finnmarchica (Нарвежскае м.). Жывуць на глыб. 500—700 м. Чародныя.

Даўж. да 75 см, маса да 1,5 кг. Верх цела са шматлікімі цёмнымі плямамі. Спінных плаўнікоў 3, анальных 2, хваставы з невял. выемкай. Вочы вялікія. Кормяцца ракападобнымі; дробнай рыбай. Ікра пелагічная, дробная; нераст на мелкаводдзі. М. далёкаўсходні — аб’ект промыслу. Тлушч з печані багацейшы на вітаміны за трасковы.

Мінтай далёкаўсходні.

т. 10, с. 458

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АРКТЫ́ЧНАЕ ПАВЕ́ТРА,

паветраныя масы, якія фарміруюцца над Арктыкай. Характарызуюцца нізкімі т-рамі (да -55 ... -60 °C), малой колькасцю вільгаці і значнай празрыстасцю. Пранікае далёка на Пд (да Сярэдняй Азіі, Міжземнамор’я і паўд. раёнаў ЗША) і прыносіць рэзкія пахаладанні ў любую пару года. Адрозніваюць марское арктычнае паветра, што ў Еўропу прыходзіць праз незамярзаючыя Нарвежскае і ч. Баранцава м., і кантынентальнае, якое праходзіць над Карскім і ўсх. ч. Баранцавага мора. Арктычнае паветра ў атмасферы над Беларуссю бывае ў сярэднім 40—70 сут за год, з ім звязаны веснавыя і асеннія замаразкі.

т. 1, с. 481

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)