Verbum

анлайнавы слоўнік

МО́ЦНАЕ ЎЗАЕМАДЗЕ́ЯННЕ,

адзін з тыпаў фундаментальных узаемадзеянняў элементарных часціц (разам з гравітацыйным, эл.-магн. і слабым). Абумоўлівае ўзаемадзеянні паміж адронамі (па аналогіі з Ван-дэр-Ваальса сіламі ўзаемадзеяння паміж эл. нейтральнымі аб’ектамі ў электрадынаміцы), у т. л. ў атамных ядрах і паміж ядрамі.

Асн. ўласцівасці М.ў. апісваюцца квантавай хромадынамікай, паводле якой бясколерныя адроны складаюцца з каляровых кваркаў, а сілы ўзаемадзеяння паміж імі абумоўлены абменам глюонамі. М.ў. інварыянтнае адносна прасторавага і часавага адбіццяў, зарадавага спалучэння. Пераўзыходзіць па інтэнсіўнасці эл.-магн. ўзаемадзеянне прыкладна ў 100 разоў, яго радыус дзеяння каля 10⁻¹¹ м, элементарныя працэсы, абумоўленыя М.у., працякаюць за час каля 10⁻²³ с. У М.у. выконваюцца законы захавання ізатапічнага спіна, дзіўнасці і інш. квантавых лікаў, характэрных для адронаў. Гл. таксама «Вялікае аб’яднанне».

В.І.Куўшынаў.

т. 10, с. 532

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

мо́цны

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	мо́цны	мо́цная	мо́цнае	мо́цныя
Р.	мо́цнага	мо́цнай мо́цнае	мо́цнага	мо́цных
Д.	мо́цнаму	мо́цнай	мо́цнаму	мо́цным
В.	мо́цны (неадуш.) мо́цнага (адуш.)	мо́цную	мо́цнае	мо́цныя (неадуш.) мо́цных (адуш.)
Т.	мо́цным	мо́цнай мо́цнаю	мо́цным	мо́цнымі
М.	мо́цным	мо́цнай	мо́цным	мо́цных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

сма́га, -і, ДМ сма́зе, ж.

1. Моцнае жаданне піць.

С. не давала нармальна працаваць.

Сагнаць смагу (напіцца вады).

2. перан., да чаго. Моцнае імкненне да чаго-н. (разм.).

С. да жыцця.