Меднае індыга, гл. Кавелін

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ме́дны ме́дная ме́днае ме́дныя
Р. ме́днага ме́днай
ме́днае
ме́днага ме́дных
Д. ме́днаму ме́днай ме́днаму ме́дным
В. ме́дны (неадуш.)
ме́днага (адуш.)
ме́дную ме́днае ме́дныя (неадуш.)
ме́дных (адуш.)
Т. ме́дным ме́днай
ме́днаю
ме́дным ме́днымі
М. ме́дным ме́днай ме́дным ме́дных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

амія́чна-ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. амія́чна-ме́дны амія́чна-ме́дная амія́чна-ме́днае амія́чна-ме́дныя
Р. амія́чна-ме́днага амія́чна-ме́днай
амія́чна-ме́днае
амія́чна-ме́днага амія́чна-ме́дных
Д. амія́чна-ме́днаму амія́чна-ме́днай амія́чна-ме́днаму амія́чна-ме́дным
В. амія́чна-ме́дны (неадуш.)
амія́чна-ме́днага (адуш.)
амія́чна-ме́дную амія́чна-ме́днае амія́чна-ме́дныя (неадуш.)
амія́чна-ме́дных (адуш.)
Т. амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́днай
амія́чна-ме́днаю
амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́днымі
М. амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́днай амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

свінцо́ва-ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. свінцо́ва-ме́дны свінцо́ва-ме́дная свінцо́ва-ме́днае свінцо́ва-ме́дныя
Р. свінцо́ва-ме́днага свінцо́ва-ме́днай
свінцо́ва-ме́днае
свінцо́ва-ме́днага свінцо́ва-ме́дных
Д. свінцо́ва-ме́днаму свінцо́ва-ме́днай свінцо́ва-ме́днаму свінцо́ва-ме́дным
В. свінцо́ва-ме́дны (неадуш.)
свінцо́ва-ме́днага (адуш.)
свінцо́ва-ме́дную свінцо́ва-ме́днае свінцо́ва-ме́дныя (неадуш.)
свінцо́ва-ме́дных (адуш.)
Т. свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́днай
свінцо́ва-ме́днаю
свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́днымі
М. свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́днай свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́дных

Крыніцы: piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

сярэ́брана-ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. сярэ́брана-ме́дны сярэ́брана-ме́дная сярэ́брана-ме́днае сярэ́брана-ме́дныя
Р. сярэ́брана-ме́днага сярэ́брана-ме́днай
сярэ́брана-ме́днае
сярэ́брана-ме́днага сярэ́брана-ме́дных
Д. сярэ́брана-ме́днаму сярэ́брана-ме́днай сярэ́брана-ме́днаму сярэ́брана-ме́дным
В. сярэ́брана-ме́дны (неадуш.)
сярэ́брана-ме́днага (адуш.)
сярэ́брана-ме́дную сярэ́брана-ме́днае сярэ́брана-ме́дныя (неадуш.)
сярэ́брана-ме́дных (адуш.)
Т. сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́днай
сярэ́брана-ме́днаю
сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́днымі
М. сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́днай сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ПРАКО́П’ЕЎ Фёдар, чаканшчык і разьбяр 2-й пал. 17 ст. Прыбыў у Маскву з г. Полацк (Віцебская вобл.) у 1660. З 1662 «жалаваны» майстар Сярэбранай палаты Маскоўскага Крамля. Сярод твораў: чаканны сярэбраны посуд для царэвічаў Іаана і Пятра Аляксеевічаў, футаралы для пячатак царскіх грамат (усе 1676), чаканныя абклады (1679), сярэбранае і меднае начынне.

т. 12, с. 547

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БІ́НГЕМ (Bingham),

меднае радовішча на З ЗША (штат Юта), адно з найб. у свеце. Гідратэрмальнае меднапарфіравае з малібдэнам, да перыферыі руданосных інтрузій скарнавае і жыльнае. Запасы каля 1,5 млрд. т руды з сярэдняй колькасцю медзі 0,7% і малібдэну 0,029%. Як спадарожныя атрымліваюць плутоній, паладый, селен, нікель. Распрацоўваецца з 1880-х г. Здабыча каля 30 млн. т руды за год.

т. 3, с. 154

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

даваява́цца, ‑ваююся, ‑ваюешся, ‑ваюецца; зак.

Разм. Ваюючы, пацярпець няўдачу, прыйсці да дрэнных вынікаў. Перавёў дзед Талаш вочы на царскі партрэт, патрос галавою. — Ваяка... Даваяваўся, сволач ты, гіцаль, да таго, што ўжо і меднае капейкі не маеш! Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

КАВЕЛІ́Н (ад імя італьян. мінералога Н.​Кавелі),

меднае індыга, мінерал класа сульфідаў, сульфід медзі, CuS. Змяшчае медзь да 66,4%, прымесі жалеза, часам селен, серабро, свінец. Крышталізуецца ў гексаганальнай сінганіі. Крышталі таблітчастыя, трапляюцца рэдка. Зямлістыя сажыстыя агрэгаты, скарынкі. Колер індыгава-сіні да сінявата-чорнага. Бляск металічны. Цв. 1,5—2. Крохкі. Шчыльн. 4,6—4,76 г/см³. Утвараецца ў зонах другаснага сульфіднага абагачэння ў меднарудных радовішчах, вельмі рэдка гідратэрмальнага паходжання. Другарадная руда медзі.

У.​Я.​Бардон.

т. 7, с. 399

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

гальва́на

[ад іт. L. Galvani = прозвішча іт. фізіка (1737—1798)]

меднае друкарскае клішэ, выкананае гальванічным спосабам.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)