Мары́йская о́бласть Мары́йская во́бласць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Марыйская вобласць 7/50

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

МАРЫ́ЙСКАЯ МО́ВА, чараміская мова,

адна з фіна-угорскіх моў. Пашырана ў Рэспубліцы Марый Эл, Татарстане, Удмурціі, Башкортастане, Ніжагародскай, Кіраўскай, Свярдлоўскай, Пермскай абл. Расіі. Мае 4 гаворкі (лугавая, горная, усх., паўн.-зах.) і 2 літ. мовы (лугава-ўсх. і горна-марыйская). Развівалася пад уплывам цюркскіх (з 8 ст.) і рус. (з 13 ст.) моў, захоўваючы асн. фіна-угорскія рысы. У фанетыцы — палатальныя, звонкія фрыкатыўныя зычныя, ад 8 да 12 галосных (па дыялектах). У марфалогіі — некалькі паказчыкаў множнасці ў назоўнікаў, клас сумесных лічэбнікаў, формы цяперашне-будучага і 6 прошлых часоў дзеяслова, наяўнасць дзеепрыметнікаў адмоўнага і будучага часу. Словаўтварэнне шляхам суфіксацыі і словаскладання. Пісьменства з 18 ст. на аснове рус. графікі (з дадатковымі літарамі).

Літ.:

Современный марийский язык. Ч. 1—2. Фонетика. Морфология. Йошкар-Ола, 1960—61;

Казанцев Д.Е., Патрушев Г.С. Современный марийский язык: Лексикология. Йошкар-Ола, 1972.

т. 10, с. 157

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Горна-марыйская мова 10/597

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Марыйская аўтаномная вобласць (гістар.) 5/27

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Усходне-лугава марыйская мова 10/597

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Марыйская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка 7/48—50; 9/106; 10/421

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

мары́йскі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да марыйцаў, які належыць, уласцівы ім. Марыйская мова. Марыйская культура.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

мары́йскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. мары́йскі мары́йская мары́йскае мары́йскія
Р. мары́йскага мары́йскай
мары́йскае
мары́йскага мары́йскіх
Д. мары́йскаму мары́йскай мары́йскаму мары́йскім
В. мары́йскі (неадуш.)
мары́йскага (адуш.)
мары́йскую мары́йскае мары́йскія (неадуш.)
мары́йскіх (адуш.)
Т. мары́йскім мары́йскай
мары́йскаю
мары́йскім мары́йскімі
М. мары́йскім мары́йскай мары́йскім мары́йскіх

Крыніцы: piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

МАРЫ́ЙЦЫ (саманазва мары, старая назва чарамісы),

народ, карэннае насельніцтва Марыйскай Рэспублікі (гл. Марый Эл) і суседніх абласцей Паволжа і Урала. Усяго ў Расіі 644 тыс. М. (1992). Мова марыйская. Вернікі ў большасці праваслаўныя, значная частка М. вызнае традыц. вераванні.

т. 10, с. 157

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)