Літаральная зона 1/159; 6/391; 9/223
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
фатаграфі́зм, ‑у, м.
Вельмі дакладная, літаральная перадача каго‑, чаго‑н. у мастацкай творчасці з празмернай дэталізацыяй без абагульнення. Элементы фатаграфізму ў графіцы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
літара́льны
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
літара́льны |
літара́льная |
літара́льнае |
літара́льныя |
| Р. |
літара́льнага |
літара́льнай
літара́льнае |
літара́льнага |
літара́льных |
| Д. |
літара́льнаму |
літара́льнай |
літара́льнаму |
літара́льным |
| В. |
літара́льны (неадуш.)
літара́льнага (адуш.) |
літара́льную |
літара́льнае |
літара́льныя (неадуш.)
літара́льных (адуш.) |
| Т. |
літара́льным |
літара́льнай
літара́льнаю |
літара́льным |
літара́льнымі |
| М. |
літара́льным |
літара́льнай |
літара́льным |
літара́льных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
літара́льны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
літара́льны |
літара́льная |
літара́льнае |
літара́льныя |
| Р. |
літара́льнага |
літара́льнай
літара́льнае |
літара́льнага |
літара́льных |
| Д. |
літара́льнаму |
літара́льнай |
літара́льнаму |
літара́льным |
| В. |
літара́льны (неадуш.)
літара́льнага (адуш.) |
літара́льную |
літара́льнае |
літара́льныя (неадуш.)
літара́льных (адуш.) |
| Т. |
літара́льным |
літара́льнай
літара́льнаю |
літара́льным |
літара́льнымі |
| М. |
літара́льным |
літара́льнай |
літара́льным |
літара́льных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ЛІТАРА́ЛЬ (ад лац. litoralis берагавы, прыбярэжны),
літаральная зона, зона марскога дна, якая затапляецца ў час прыліву і асушаецца пры адліве. Шырыня Л. ад некалькіх метраў да некалькіх кіламетраў (залежыць ад нахілу дна і амплітуды прыліўна-адліўных ваганняў). Часам у Л. уключаюць супралітараль і сублітараль. Л. на азёрах — прыбярэжная частка вадаёма, якая знаходзіцца пад уздзеяннем ветравых хваль, часам Л. лічаць падводную акумуляцыйную тэрасу ці спадзістую берагавую водмель, занятую доннай расліннасцю. Для Л. характэрны спецыфічны раслінны і жывёльны свет, прыстасаваны да перыяд. асушэння дна, багацця святла, інтэнсіўных рухаў вады (прыбой, хваляванні, цячэнні), рэзкіх сезонных і сутачных ваганняў т-ры і салёнасці вады. У Л. выяўлены карысныя выкапні (гл. Літаральныя адклады). Зона Л. вызначаецца багаццем фауны і флоры, асабліва ў трапічных морах. У вадаёмах Беларусі літаральная зона распасціраецца да глыбіні 2 м, зарастае воднай расліннасцю, трыснягом і чаротам, служыць месцам нерасту і кармлення рыб.
т. 9, с. 293
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)