Латышская мова 2/114; 6/275, 276, 398; 9/406

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ЛАТЫ́ШСКАЯ МО́ВА,

адна з балтыйскіх моў. Мова латышоў, дзярж. мова Латвіі. Мае 3 дыялекты: сярэднелатышскі (аснова літ. мовы), лівонскі, верхнелатышскі.

У фанетыцы — адрозненне доўгіх і кароткіх галосных, 5 дыфтонгаў, складовая інтанацыя, націск на 1-м складзе; у марфалогіі — 2 роды назоўнікаў (мужч. і жан.), зваротныя назоўнікі, 6 скланенняў, 7 склонаў, 5 ладоў дзеяслова, яго складаныя часавыя формы, скланенне дзеепрыслоўяў, складаная сістэма дзеепрыметнікаў; у сінтаксісе — недапасаванае азначэнне, параўнальна вольны парадак слоў, канструкцыя «давальны самастойны».

Літ. мова склалася ў канцы 19 ст. Пісьменства з 16 ст. на аснове лац. гатычнага пісьма. У аснове сучаснай лат. графікі — лац. алфавіт (антыква) з дадатковымі дыякрытыкамі. Л.м. ўзаемадзейнічае з бел. мовай. У яе літ. мове і гаворках ёсць беларусізмы [kaza (каза), kożuch (кажух) і інш.], адпаведна ў бел. мове — латышызмы («дылда», «мітусіць» і інш.).

Літ.:

Векслер Б.Х., Юрик В.А. Латышский язык. 6 изд. Рига, 1988.

т. 9, с. 156

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Латышская стралковая савецкая дывізія 6/276

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Віцебская латышская арганізацыя РСДРП 3/117

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Латышская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя 6/269

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Прыбалтыйская латышская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя 6/269

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

латы́шскі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да латышоў, належыць ім. Латышская мова. Латышскі паэт.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Lettish​1 [ˈletɪʃ] n. латы́шская мо́ва

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

латы́шскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. латы́шскі латы́шская латы́шскае латы́шскія
Р. латы́шскага латы́шскай
латы́шскае		 латы́шскага латы́шскіх
Д. латы́шскаму латы́шскай латы́шскаму латы́шскім
В. латы́шскі (неадуш.)
латы́шскага (адуш.)		 латы́шскую латы́шскае латы́шскія (неадуш.)
латы́шскіх (адуш.)
Т. латы́шскім латы́шскай
латы́шскаю		 латы́шскім латы́шскімі
М. латы́шскім латы́шскай латы́шскім латы́шскіх

Крыніцы: piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

КУ́РЗЕМЕ (Kurzeme),

латышская назва Курляндыі.

т. 9, с. 49

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)