Кратных адносін закон 6/108; 7/469; 10/575
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
КРА́ТНЫХ АДНО́СІН ЗАКО́Н,
адзін з законаў стэхіяметрыі. калі 2 хім. элементы ўтвараюць паміж сабою некалькі злучэнняў, то масы аднаго элемента, што прыпадаюць на адзінку масы другога, адносяцца як цэлыя (звычайна невялікія) лікі. Напр., у аксідах азоту NO і NO2 на 1 масавую частку (мас. ч.) азоту прыпадае адпаведна 1,14 і 2,28 мас. ч. кіслароду; адносіны паказаных мас. ч. кіслароду роўныя 1:2. К.а.з. строга выконваецца для стабільных газападобных злучэнняў. Адкрыты Дж.Дальтанам у 1803.
т. 8, с. 466
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
кра́тны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
кра́тны |
кра́тная |
кра́тнае |
кра́тныя |
| Р. |
кра́тнага |
кра́тнай
кра́тнае |
кра́тнага |
кра́тных |
| Д. |
кра́тнаму |
кра́тнай |
кра́тнаму |
кра́тным |
| В. |
кра́тны (неадуш.)
кра́тнага (адуш.) |
кра́тную |
кра́тнае |
кра́тныя (неадуш.)
кра́тных (адуш.) |
| Т. |
кра́тным |
кра́тнай
кра́тнаю |
кра́тным |
кра́тнымі |
| М. |
кра́тным |
кра́тнай |
кра́тным |
кра́тных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ДЭКА... (ад грэч. deka дзесяць), дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў кратных адзінак, роўных 10 зыходным адзінкам. Абазначаецца да. Напр., 1 дал (дэкалітр) = 10 л, 1 даг (дэкаграм) = 10 г.
т. 6, с. 330
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГІГА... (ад грэч. gigas гіганцкі),
дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў кратных адзінак, роўных 109 зыходным адзінкам. Пазначаецца Г. Напр., 1 ГВт = 109 Вт, 1 ГэВ = 109 эВ.
т. 5, с. 217
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Гекта (прыстаўка кратных адзінак) 1/108
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Гіга (прыстаўка кратных адзінак) 1/108
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Тэра (прыстаўка кратных адзінак) 1/108
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
ГЕКТА... (ад грэч. hekaton сто),
дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў кратных адзінак, роўных 102 зыходным адзінкам. Пазначаецца г. Напр., 1 гл = 102 л = 100 л, 1 гВт = 102 Вт = 100 Вт.
т. 5, с. 138
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПЕ́ТА... (ад грэч. peta пяць, лік разрадаў па 103 у кожным), дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў кратных адзінак, роўных 1015 зыходнай адзінкі. Пазначаецца П. Напр., 1 ПГц = 1015 Гц, 1 ПДж = 1015 Дж.
т. 12, с. 330
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)