Карыснае (катэгорыя эстэтыкі) 8/595

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

кары́сны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. кары́сны кары́сная кары́снае кары́сныя
Р. кары́снага кары́снай
кары́снае		 кары́снага кары́сных
Д. кары́снаму кары́снай кары́снаму кары́сным
В. кары́сны (неадуш.)
кары́снага (адуш.)		 кары́сную кары́снае кары́сныя (неадуш.)
кары́сных (адуш.)
Т. кары́сным кары́снай
кары́снаю		 кары́сным кары́снымі
М. кары́сным кары́снай кары́сным кары́сных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

тахі́на, ‑ы, ж.

Карыснае двухкрылае насякомае, якое знішчае садовых шкоднікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

павуча́льны, -ая, -ае.

Які ўтрымлівае ў сабе што-н. карыснае, які служыць урокам, абагачае ведамі, вопытам.

П. ўрок гісторыі.

Павучальныя вынікі.

Павучальная гутарка.

|| наз. павуча́льнасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

прые́мнае сущ. прия́тное;

◊ спалуча́ць кары́снае з ~ным — сочета́ть поле́зное с прия́тным

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сінайкі́я

(гр. synoikia = сумеснае жыццё)

сумеснае пражыванне двух арганізмаў розных відаў, карыснае для аднаго і нейтральнае для другога.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

дабро́, -а́, н.

1. Усё станоўчае, карыснае.

Жадаць дабра каму-н.

2. Добрыя справы, учынкі.

За маё д. ды мне ў рабро (з нар.). Зрабіць многа дабра людзям.

3. Маёмасць, рэчы, пажыткі (разм.).

У іх куфры поўныя дабра.

4. Што-н. нягоднае, непатрэбнае, дрэннае (разм., іран.).

Такога дабра нам і дарма не трэба.

◊

Не з дабра — не ад добрага жыцця.

Не на дабро — пра тое, што можа прывесці да дрэнных вынікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ВАСІ́ЛІЙ ВЯЛІ́КІ (Basileios Megas),

Васілій Кесарыйскі (каля 330, г. Кесарыя, М. Азія — 1.1.379), царкоўны дзеяч, тэолаг, філосаф-платонік, адзін з айцоў царквы. Епіскап г. Кесарыя (з 370). Выступаў супраць арыянства, прапаведаваў аскетызм, падтрымліваў манаства. Прапаведуючы хрысціянства, выкарыстоўваў традыцыі ант. рыторыкі. Асн. працы: «Любамудрасць» (з Грыгорыем Багасловам) і «Супраць Еўнамія». У іх і гутарцы «Шастаднеў» выклаў асновы хрысц. касмалогіі, даваў парады па царк. дзейнасці і настаўленні. Распрацаваў варыянт літургіі (прынята ў праваслаўі і цяпер), рэгламентаваў правілы манастырскага жыцця. Лічыў, што ў інтарэсах хрысціянства магчыма «карыснае выкарыстанне» ант. культуры (пропаведзь «Да юнацтва»). Яго працы паўплывалі на развіццё слав. літаратур.

Тв.:

Рус. пер.: — Творения иже во святых отца нашего Василия Великого... // Творения святых отцов. М., 1843—1915. Т. 5—11.

т. 4, с. 25

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

deed [di:d] n.

1. учы́нак, дзе́янне;

a heroic deed по́дзвіг

2. law акт, дакуме́нт

♦

your good deed for the day то́е кары́снае, до́брае, што вы ро́біце

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

сумясці́ць

1. veréinen vt;

◊

сумясці́ць кары́снае з прые́мным das Ángenehme mit dem Nützlichen verbinden*;

2. матэм. (пры налажэнні) übereinánder légen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)