карусе́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. карусе́льны карусе́льная карусе́льнае карусе́льныя
Р. карусе́льнага карусе́льнай
карусе́льнае		 карусе́льнага карусе́льных
Д. карусе́льнаму карусе́льнай карусе́льнаму карусе́льным
В. карусе́льны (неадуш.)
карусе́льнага (адуш.)		 карусе́льную карусе́льнае карусе́льныя (неадуш.)
карусе́льных (адуш.)
Т. карусе́льным карусе́льнай
карусе́льнаю		 карусе́льным карусе́льнымі
М. карусе́льным карусе́льнай карусе́льным карусе́льных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

карусе́льны карусе́льный;

○ к. стано́к — карусе́льный стано́к

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

карусе́льны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да каруселі. Карусельнае кола.

•••

Карусельны станок гл. станок.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

карусе́ль, -і, мн. -і, -ей і -яў, ж.

Спецыяльная пляцоўка з сядзеннямі ў форме конікаў, экіпажаў, лодак і інш., якая круціцца вакол сваёй восі і служыць для катання.

|| прым. карусе́льны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

така́рна-карусе́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. така́рна-карусе́льны така́рна-карусе́льная така́рна-карусе́льнае така́рна-карусе́льныя
Р. така́рна-карусе́льнага така́рна-карусе́льнай
така́рна-карусе́льнае		 така́рна-карусе́льнага така́рна-карусе́льных
Д. така́рна-карусе́льнаму така́рна-карусе́льнай така́рна-карусе́льнаму така́рна-карусе́льным
В. така́рна-карусе́льны (неадуш.)
така́рна-карусе́льнага (адуш.)		 така́рна-карусе́льную така́рна-карусе́льнае така́рна-карусе́льныя (неадуш.)
така́рна-карусе́льных (адуш.)
Т. така́рна-карусе́льным така́рна-карусе́льнай
така́рна-карусе́льнаю		 така́рна-карусе́льным така́рна-карусе́льнымі
М. така́рна-карусе́льным така́рна-карусе́льнай така́рна-карусе́льным така́рна-карусе́льных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Карусельны станок 5/466

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

КАРУСЕ́ЛЬНЫ СТАНО́К,

металарэзны такарны станок з верт. шпіндэлем і гарыз. планшайбай, якая разам з вырабам, што апрацоўваецца, верціцца ці перыядычна паварочваецца вакол верт. восі. Бываюць аднастоечныя (з верт. і бакавым супартамі) і двухстоечныя (з 2 верт. і 1 або 2 бакавымі супартамі). На адным з верт. супартаў устанаўліваюць паваротнае інструментальнае прыстасаванне (рэвальверную галоўку). На К.с. апрацоўваюць вырабы вял. масы (да 500 т), дыяметр якіх значна перавышае іх даўжыню (тыпу дыскаў).

Да арт. Карусельны станок. Такарна-карусельны станок: 1 — планшайба; 2 — станіна з вертыкальнымі накіравальнымі; 3 — рэвальверная галоўка; 4, 6 — вертыкальны і бакавы супарты; 5, 7 — каробкі перадач супартаў; 8 — разцатрымальнік.

т. 8, с. 108

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

карусе́льный карусе́льны;

карусе́льный стано́к спец. карусе́льны стано́к;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

стано́к, ‑нка, м.

1. Машына для апрацоўкі якіх‑н. матэрыялаў (металу, драўніны і пад.) і для вырабу чаго‑н. Такарны станок. Свідравальны станок. □ — Тут у нас сабіраюць унікальныя станкі, — нарэшце парушае маўчанне сакратар, — таму канвеера ці яшчэ якіх тэхнічных навінак, як бачыце, няма. Асіпенка.

2. Прыстасаванне для якіх‑н. работ; апора для якіх‑н. прылад, механізмаў. Станок для прамывання золата. □ Гараць над ракою заранкі У сонечных іскрах вясны, Прыйшлі да станкоў віцяблянкі Квяцістыя ткаць дываны. Русак.

3. Металічная аснова, на якой умацоўваюцца гарматы, кулямёты; лафет.

4. Спец. Прыстасаванне для ўмацавання палатна, устаноўкі каркаса, скульптурнага матэрыялу пры рабоце над карцінай, скульптурай.

5. Спец. Прыстасаванне для апоры ў час некаторых заняткаў, трэніроўкі. Станок для прыцэльнай стральбы.

6. Прыстасаванне, у якое ставяць жывёлу (для лячэння і пад.); стойла. Вера зайшла ў станок, пагладзіла карову па цёпламу боку. Асіпенка. Шэмет хацеў быў ступіць у кароўнік, прайсці ўздоўж паміж станкамі, але Клім спыніў яго: — Не трэба, усё там як паложана. Лобан.

•••

Бесчаўнаковы станок — станок, які не мае чаўнака.

Карусельны станок — вертыкальны такарны станок для апрацоўкі вялікіх дэталей.

Рэвальверны станок — такарны станок з рухомай (вакол восі) галоўкай.

Саматкацкі станок — ткацкі станок; кросны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)