КА́РТАЧНАЯ СІСТЭ́МА забеспячэння насельніцтва, форма прамога рэгулявання забеспячэння насельніцтва шляхам устанаўлення нарміраванага водпуску тавараў па картках. Упершыню ўведзена ў Парыжы ў 1793 у час франц. рэвалюцыі. Пашыранай была ў гады 1-й сусв. вайны 1914—18 (у агульнадзярж. маштабе яе выкарыстала Германія, у Расіі была ўведзена мясц. гар. ўправамі ў пач. 1916). У Сав. Расіі існавала ў 1918—21, у СССР у 1928—36, у гады Вял. Айч. вайны і ў часы пасляваеннага аднаўлення нар. гаспадаркі. У снежні 1947 у СССР была праведзена грашовая рэформа і адменены карткі на харч. і прамысл. тавары. З канца 1980-х у СССР, у 1990-х гг. у некаторых рэгіёнах Беларусі ўжываліся элементы К.с.: водпуск харч. тавараў па картках (талонах) і інш.
т. 8, с. 104
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
банк², -а, м.
1. У картачнай гульні: грошы, якія пастаўлены на кон.
Сарваць б.
2. Азартная картачная гульня.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чы́рвы, -аў, адз. чы́рва, -ы, ж.
Картачная масць з малюнкам у выглядзе чырвоных сэрцаў.
|| прым. чырво́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зво́нкі², -аў, адз. зво́нка, -і, ДМ -нцы, ж.
Картачная масць, якая абазначаецца чырвонымі ромбікамі.
|| прым. званко́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ві́на
‘картачная масць’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
ві́на |
ві́ны |
| Р. |
ві́ны |
ві́н
ві́наў |
| Д. |
ві́не |
ві́нам |
| В. |
ві́ну |
ві́ны |
| Т. |
ві́най
ві́наю |
ві́намі |
| М. |
ві́не |
ві́нах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пі́ка
‘картачная масць’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
пі́ка |
пі́кі |
| Р. |
пі́кі |
пі́к |
| Д. |
пі́цы |
пі́кам |
| В. |
пі́ку |
пі́кі |
| Т. |
пі́кай
пі́каю |
пі́камі |
| М. |
пі́цы |
пі́ках |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пі́кі, -аў, адз. пі́ка, -і, ж.
Картачная масць з малюнкам у выглядзе чорнага наканечніка пікі.
|| прым. піко́вы, -ая, -ае.
Піковая дама.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
трэ́фы, -аў, адз. трэ́фа, -ы, ж.
Картачная масць з малюнкам чорнага крыжыка ў выглядзе трылісніку.
|| прым. трэфо́вы, -ая, -ае.
Т. кароль.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
bridge2 [brɪdʒ] n. брыдж (картачная гульня)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
падкідны́, -а́я, -о́е.
У выразе: падкідны дурань — картачная гульня, у якой партнёры, паводле ўмоў гульні, па чарзе падкідваюць аднаму з ігракоў пэўныя карты, каб той адбіў іх.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)