ка́рставыя во́ды

т. 8, с. 101

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ка́рставы, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да карсту, уласцівы карсту. Карставыя з’явы. Карставыя ўтварэнні. Карставыя пячоры.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

карст, -у, М -сце, м. (спец.).

Сукупнасць з’яў, звязаных з растварэннем прыроднымі водамі горных парод і ўтварэннем у іх пячор, правалаў, паглыбленняў і інш.

|| прым. ка́рставы, -ая, -ае.

Карставыя ўтварэнні.

Карставыя пячоры.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ка́рставы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ка́рставы ка́рставая ка́рставае ка́рставыя
Р. ка́рставага ка́рставай
ка́рставае		 ка́рставага ка́рставых
Д. ка́рставаму ка́рставай ка́рставаму ка́рставым
В. ка́рставы (неадуш.)
ка́рставага (адуш.)		 ка́рставую ка́рставае ка́рставыя (неадуш.)
ка́рставых (адуш.)
Т. ка́рставым ка́рставай
ка́рставаю		 ка́рставым ка́рставымі
М. ка́рставым ка́рставай ка́рставым ка́рставых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

суфазі́йна-ка́рставы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. суфазі́йна-ка́рставы суфазі́йна-ка́рставая суфазі́йна-ка́рставае суфазі́йна-ка́рставыя
Р. суфазі́йна-ка́рставага суфазі́йна-ка́рставай
суфазі́йна-ка́рставае		 суфазі́йна-ка́рставага суфазі́йна-ка́рставых
Д. суфазі́йна-ка́рставаму суфазі́йна-ка́рставай суфазі́йна-ка́рставаму суфазі́йна-ка́рставым
В. суфазі́йна-ка́рставы (неадуш.)
суфазі́йна-ка́рставага (адуш.)		 суфазі́йна-ка́рставую суфазі́йна-ка́рставае суфазі́йна-ка́рставыя (неадуш.)
суфазі́йна-ка́рставых (адуш.)
Т. суфазі́йна-ка́рставым суфазі́йна-ка́рставай
суфазі́йна-ка́рставаю		 суфазі́йна-ка́рставым суфазі́йна-ка́рставымі
М. суфазі́йна-ка́рставым суфазі́йна-ка́рставай суфазі́йна-ка́рставым суфазі́йна-ка́рставых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

карст,

карставыя з’явы.

т. 8, с. 100

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АТЭКТАНІ́ЧНАЯ СКЛА́ДКАВАСЦЬ,

утварэнне складак горных парод пад уздзеяннем экзагенных працэсаў. Атэктанічная складкавасць узнікае ад напору покрыўных ледавікоў, апоўзневых працэсаў, выпірання гліністых парод у бартах рачных далін, абвалу парод у карставыя пустоты, разбухання ангідрыту пры пераходзе ў гіпс, перакрывання асадкамі рыфтавых пабудоў і выступаў рэльефу і інш. У Беларусі найб. шырока праявілася як гляцыятэктанічныя парушэнні ў адкладах плейстацэну.

М.А.Нагорны.

т. 2, с. 81

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БАХАРДЭ́НСКАЯ ПЯЧО́РА,

карставая пячора каля паўн. падножжа хрыбта Капетдаг, у Туркменіі, за 19 км на Пд ад г.п. Бахардэн. Даўж. 250 м, глыб. 69 м. Гал. грот завалены каменнымі глыбамі, ёсць карставыя варонкі; ніжні грот заняты праточным воз. Коу-Ата з тэрмальнай (34—77 °C) серавадароднай вадой. Спелефауна: лятучыя мышы, грызуны, птушкі, каля 50 відаў беспазваночных. Аб’ект турызму.

т. 2, с. 357

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БЛАКІ́ТНЫЯ ГО́РЫ (Blue Mountains),

у Аўстраліі, частка Вялікага Водападзельнага хрыбта. Выш. да 1360 м. Вяршыні пераважна плоскія, схілы моцна расчлянёныя каньёнамі (глыб. да 300—400 м) і далінамі. Складзены з пясчанікаў і вапнякоў; ёсць карставыя пячоры. Вільготныя ўсх. схілы ўкрыты эўкаліптавымі лясамі, у далінах рэк зараснікі дрэвападобных папарацяў, на сухіх зах. схілах — участкі саваннаў. Нац. парк — Блу-Маўнтынс. Турызм.

т. 3, с. 186

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АЗЁРНАЯ КАТЛАВІ́НА,

паніжэнне зямной паверхні, запоўненае вадой (возера, сажалка, вадасховішча), замкнёнае або адкрытае (калі праз яго цячэ рака). У азёрнай катлавіне вылучаюць надводную (схілы і берагі) і падводную часткі. Частка катлавіны, запоўненая вадой, наз. азёрнай чашай.

Узнікаюць азёрныя катлавіны ад уздзеяння ўнутр. і знешніх працэсаў, а таксама антрапагеннай дзейнасці. Падзяляюцца на тэктанічныя, ледавіковыя, тэрмакарставыя, карставыя, суфазійныя, ліманныя, завальныя (плацінныя), старычныя (лоймавыя) і інш.

т. 1, с. 162

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)