канцэнтрава́ць, -ру́ю, -ру́еш, -ру́е; -ру́й; -рава́ны; незак.

1. каго-што. Збіраць, групаваць у адным месцы.

К. вытворчасць.

К. войскі.

2. перан. Звяртаць, накіроўваць на што-н.

К. думкі.

К. увагу.

3. што. Згушчаць, насычаць (спец.).

К. раствор.

4. што. Тое, што і абагачаць (у 2 знач.; спец.).

К. руду.

|| зак. сканцэнтрава́ць, -ру́ю, -ру́еш, -ру́е; -ру́й; -рава́ны (да 1 знач.).

|| наз. канцэнтра́цыя, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

канцэнтрава́ць

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. канцэнтру́ю канцэнтру́ем
2-я ас. канцэнтру́еш канцэнтру́еце
3-я ас. канцэнтру́е канцэнтру́юць
Прошлы час
м. канцэнтрава́ў канцэнтрава́лі
ж. канцэнтрава́ла
н. канцэнтрава́ла
Загадны лад
2-я ас. канцэнтру́й канцэнтру́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час канцэнтру́ючы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

канцэнтрава́ць несов., в разн. знач. концентри́ровать;

к. во́йскі — концентри́ровать войска́;

к. раство́р — хим. концентри́ровать раство́р;

к. ува́гу — перен. концентри́ровать внима́ние

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

канцэнтрава́ць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; незак., каго-што.

1. Збіраць, сцягваць, групаваць у адным якім‑н. месцы. Канцэнтраваць вытворчасць. Канцэнтраваць войскі. // перан. Звяртаць, накіроўваць на што‑н. (увагу, думкі і пад.). Канцэнтраваць думкі. □ Прараб валодаў здольнасцю канцэнтраваць сваю ўвагу на адным, самым галоўным пытанні, не палохаўся рызыкі і адказнасці. «Полымя».

2. Згушчаць, насыпаць растворы, выдаляючы лішні растваральніка.

3. Абагачаць карысныя выкапні шляхам выдзялення найбольш прыгоднай з тэхнічнага і эканамічнага боку часткі іх для далейшай апрацоўкі або выкарыстання.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

канцэнтрава́ць konzentríeren vt; вайск. zusámmenziehen* vt;

канцэнтрава́ць кіслату́ хім. die Säure konzentríeren;

канцэнтрава́ць ува́гу séine Áufmerksamkeit konzentríeren (на чым-н. auf A)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

канцэнтрава́ць

(ад лац. con = з + centrum = сярэдзіна)

1) збіраць, сцягваць, групаваць у адным месцы (напр. к. войскі);

2) перан. накіроўваць на што-н. увагу, думкі;

3) насычаць раствор якім-н. рэчывам.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

сканцэнтрава́ць гл. канцэнтраваць.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

концентри́ровать несов., в разн. знач. канцэнтрава́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

concentrate [ˈkɒnsəntreɪt] v.

1. канцэнтрава́ць, сканцэнтро́ўваць, засяро́джваць (увагу, думкі); засяро́джвацца

2. канцэнтрава́ць, сканцэнтро́ўваць (сілы, рэсурсы)

3. chem. згушча́ць

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

канцэнтра́цыя, -і, ж.

1. гл. канцэнтраваць, канцэнтравацца.

2. Колькасць растворанага рэчыва, якая змяшчаецца ў пэўнай колькасці раствору.

Раствор моцнай канцэнтрацыі.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)