БІБЛІЯТЭ́КА КАНГРЭ́СА (The Library of Congress) у Вашынгтоне, нацыянальная бібліятэка ЗША. Адна з буйнейшых б-к свету. Засн. 24.4.1800 як даведачная для патрэб кангрэса, паступова ператварылася ў нац. ін-т. Пасля 2-й сусв. вайны буйная універсальная бібліятэчна-інфарм. сістэма, у складзе якой: заканад. б-ка і гал. даследчы цэнтр кангрэса ЗША; публічная б-ка; урадавая для абслугоўвання выканаўчых і суд. органаў; агенцтва па аўтарскім праве; цэнтр нац. бібліяграфіі; міжнар. ін-т (збірае даследчыя матэрыялы на больш як 400 мовах, мае 7 замежных агенцтваў); нац. цэнтр бібліятэчнага абслугоўвання сляпых і інвалідаў (выдала больш за 2 млн. кніг па сістэме Брайля і гуказапісаў для сляпых). Агульны фонд (на 1.1.1992) 90 млн. экз. кніжных выданняў, у т. л. 36 млн. рукапісаў, 4 млн. картаў і атласаў, 7 млн. адзінак муз. матэрыялаў, 10 млн. гравюр і фотакартак, 500 тыс. гукавых запісаў, больш за 400 тыс. бабін кінаплёнкі і каля 3 млн. мікрафільмаў. У яе фондах захоўваюцца матэрыялы на 470 мовах народаў свету; каштоўная калекцыя інкунабулаў, кніжныя зборы некаторых прэзідэнтаў ЗША, калекцыі кіт., яп., араб. л-ры, збор рус. л-ры на аснове б-кі краснаярскага купца Г.Юдзіна (прададзена ім у ЗША у 1907; 80 тыс. тамоў); больш за 1700 мініяцюрных выданняў і спец. калекцый, у т. л. самая малая кніга ў свеце «Мураш» (1,4 мм²), «Біблія» І.Гутэнберга, 5 скрыпак Страдывары і інш. У штаце б-кі 5 тыс. чал. Працуюць 22 залы, размешчаныя ў 3 спец. будынках побач з Капітоліем ЗША. Штогод абслугоўвае каля 2,5 млн. чытачоў. Пошук матэрыялаў ажыццяўляецца ў камп’ютэрным рэжыме, захаваны і гал. традыцыйны картачны каталог. У сярэдзіне 1960-х г. створаны фармат МАРК для падачы бібліягр. звестак у машыначытальнай форме. Выдае «Нацыянальны зводны каталог» кніг і інш. зводныя каталогі з указаннем месцазнаходжання кніг на славянскіх, яп. і кіт. мовах, іўрыце.
Літ.:
Библиотека и библиотечное дело США: комплексный подход. М., 1993;
Библиотека Конгресса;
На службе стране. Вашингтон, 1988.
Т.І.Папова.
т. 3, с. 142
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАСТАЯ́ННЫ КАМІТЭ́Т СУСВЕ́ТНАГА КАНГРЭ́СА ПРЫХІ́ЛЬНІКАЎ МІ́РУ,
кіруючы і каардынуючы орган міжнар. Руху прыхільнікаў міру ў 1949—50. У ліст. 1950 заменены на Сусветны Савет Міру.
т. 12, с. 173
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
кангрэсме́н, -а, мн. -ы, -аў, м.
Член палаты прадстаўнікоў кангрэса ЗША.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кангрэ́с
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
кангрэ́с |
кангрэ́сы |
| Р. |
кангрэ́са |
кангрэ́саў |
| Д. |
кангрэ́су |
кангрэ́сам |
| В. |
кангрэ́с |
кангрэ́сы |
| Т. |
кангрэ́сам |
кангрэ́самі |
| М. |
кангрэ́се |
кангрэ́сах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
congressperson [ˈkɒŋgrespɜ:sn] n. член кангрэ́са (у ЗША)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
кангрэсме́н
(англ. congressman)
член кангрэса 2.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
канструява́ць, -рую́ю, -рую́еш, -рую́е; -рую́й; -руява́ны; незак., што.
1. Ствараць канструкцыю чаго-н.; будаваць.
К. радыёпрыёмнік.
2. Ствараць у пэўным саставе (кніжн.).
К. прэзідыум міжнароднага кангрэса.
|| зак. сканструява́ць, -рую́ю, -рую́еш, -рую́е; -рую́й; -руява́ны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
congressional [kənˈgreʃənl] adj. які́ мае адно́сіны да з’е́зда або́ кангрэ́са
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
congressman [ˈkɒŋgresmən] n. (pl. -men) кангрэсме́н, член кангрэ́са (у ЗША)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
congresswoman [ˈkɒŋgresˌwʊmən] n. (pl. -women) жанчы́на – член кангрэ́са (у ЗША)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)