зо́лото зо́лата, -та ср.;
чёрное зо́лото (нефть) чо́рнае зо́лата;
не всё то зо́лото, что блести́т не ўсё то́е зо́лата, што блішчы́ць;
на вес зо́лота на вагу́ зо́лата;
олимпи́йское зо́лото алімпі́йскае зо́лата.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
золото
Том: 13, старонка: 138.
Гістарычны слоўнік беларускай мовы (1982–2017)
чыстапро́бны чистопро́бный;
~нае зо́лата — чистопро́бное зо́лото
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
саморо́дочный горн. самаро́дкавы;
саморо́дочное зо́лото самаро́дкавае зо́лата.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зо́лата ср., в разн. знач. зо́лото;
чы́стае з. — чи́стое зо́лото;
заплаці́ць ~там — уплати́ть зо́лотом;
шыць — ~там шить зо́лотом;
○ суса́льнае з. — суса́льное зо́лото;
алімпі́йскае з. — олимпи́йское зо́лото;
◊ на ва́гу з. — на вес зо́лота;
асы́паць ~там — осы́пать зо́лотом;
не ўсё то́е з., што блішчы́ць — посл. не всё то зо́лото, что блести́т;
у зо́лаце хадзі́ць — в зо́лоте ходи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Зо́лата. Рус., укр. зо́лото, польск., серб.-луж. złoto, палаб. zlåtă, чэш., славац., zlato, славен. zlató, серб.-харв. зла̑то, балг. зла̀то, макед. злато. Ст.-слав. злато. Ст.-рус. золото (1339 г.). Ст.-бел. золото (Марч., дыс.), злото < польск. (Гіст. лекс., 92, XV ст.; Булыка, Запазыч.), злато < ст.-слав. Прасл. zolto < і.-е. *gʼhlo‑, *gʼhel‑: літ. дыял. žel̃tas ’залаты’, лат. zèlts ’золата, залаты’, ням. Gold ’тс’, ст.-інд. híranyam, ст.-іран. zaranya ’золата’. Шанскі, 2, З, 105; Фасмер, 2, 103–104; Махэк₂, 716; Скок, 3, 656–657; БЕР, 1, 644–645; Траўтман, 368; Покарны, 1, 430. Пра развіццё значэння ў ст.-бел. прыметніка золотый гл. Булахаў, Прыметнік, 3, 89–90.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
самаро́дкавы горн. саморо́дковый, саморо́дочный;
~вае зо́лата — саморо́дковое (саморо́дочное) зо́лото
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
злі́так, -тка м. сли́ток;
зо́лата ў ~тках — зо́лото в сли́тках
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
черво́нныйI прил.
1. / черво́нное зо́лото чырво́нае (чы́стае) зо́лата;
2. (красный) уст. чырво́ны.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПІТЭ́АС (Pytheas),
Піфей (4 ст. да н.э.), старажытнагрэчаскі мараплавец, астраном, матэматык і географ. Нарадзіўся ў грэч. калоніі Масалія (цяпер г. Марсель, Францыя). Паміж 350 і 320 да н.э. праплыў з Масаліі праз Гібралтарскі праліў уздоўж. зах. і паўн. берагоў Еўропы. Адкрыў а-вы Зеландыя, Вялікабрытанія і Ірландыя, п-вы Брэтань і Скандынаўскі, моры Паўн. і Ірландскае, праліў Катэгат і Біскайскі заліў, апісаў прыроду і насельніцтва в-ва Вялікабрытанія, які назваў Брытаніяй. Вызначыў сувязь паміж рухам Месяца і прыліўна-адліўнымі з’явамі акіяна, вылічыў нахіл плоскасці экліптыкі да плоскасці нябеснага экватара.
Літ.:
Авадяева Е.Н., Зданович Л.И. 100 великих мореплавателей. М., 1999;
Верн Ж. Проклятое золото: Пер. с фр. Гродно, 1994.
М.К.Багадзяж.
т. 12, с. 391
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)