запе́нены
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
запе́нены |
запе́неная |
запе́ненае |
запе́неныя |
| Р. |
запе́ненага |
запе́ненай запе́ненае |
запе́ненага |
запе́неных |
| Д. |
запе́ненаму |
запе́ненай |
запе́ненаму |
запе́неным |
| В. |
запе́нены (неадуш.) запе́ненага (адуш.) |
запе́неную |
запе́ненае |
запе́неныя (неадуш.) запе́неных (адуш.) |
| Т. |
запе́неным |
запе́ненай запе́ненаю |
запе́неным |
запе́ненымі |
| М. |
запе́неным |
запе́ненай |
запе́неным |
запе́неных |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
запе́нены
дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
запе́нены |
запе́неная |
запе́ненае |
запе́неныя |
| Р. |
запе́ненага |
запе́ненай запе́ненае |
запе́ненага |
запе́неных |
| Д. |
запе́ненаму |
запе́ненай |
запе́ненаму |
запе́неным |
| В. |
запе́нены (неадуш.) запе́ненага (адуш.) |
запе́неную |
запе́ненае |
запе́неныя (неадуш.) запе́неных (адуш.) |
| Т. |
запе́неным |
запе́ненай запе́ненаю |
запе́неным |
запе́ненымі |
| М. |
запе́неным |
запе́ненай |
запе́неным |
запе́неных |
Кароткая форма: запе́нена.
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
запе́нены
1. запе́ненный; вспе́ненный; см. запе́ніць;
2. (о лошади) взмы́ленный;
3. с пе́ной у рта
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
запе́нены, ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад запеніць.
2. у знач. прым. Пакрыты пенай ад доўгага бегу (пра каня). Запенены конь ледзь дыхае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вспе́ненный
1. успе́нены, запе́нены;
2. см. взмы́ленный.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
взмы́ленный
1. намы́лены, узмы́лены;
2. (о лошади) упа́раны, запе́нены;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПОТ,
бясколерная салёная вадкасць, якая выдзяляецца потавымі залозамі. Састаў П. залежыць ад віду жывёлы, тыпу яго потавых залоз, стану арганізма, інтэнсіўнасці потавыдзялення і колькасці розных рэчываў у крыві. У чалавека П. мае 98—99% вады, каля 0,1% мачавіны, арган. к-ты, аміяк, тлушчы, хлорысты натрый (каля 0,3%) і інш. Рэакцыя П. бывае кіслай (pH 3,8—6,2) або шчолачнай (пры раскладанні мачавіны і выдзяленні аміяку). У капытных з П. выдзяляюцца бялкі (таму спацелы конь мае «запенены» выгляд). У некат. жывёл П. мае пігменты (напр., у бегемота і самца вял. кенгуру ён чырвоны). У чалавека выдзяляецца 0,5—12 л П. за суткі ў залежнасці ад мышачнай нагрузкі, т-ры навакольнага асяроддзя, колькасці выпітай вады. Пры паталаг. стане П. можа мець глюкозу (цукр. дыябет), жоўцевыя пігменты, цысцін (цыстынурыя), часам эрытрацыты — крывавы П.
А.С.Леанцюк.
т. 12, с. 519
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)