завалачы́ся, -лаку́ся, -лачэ́шся, -лачэ́цца; -лачо́мся, -лачаце́ся, -лаку́цца; -ло́кся, -лакла́ся, -ло́кся; -лачы́ся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.), чым. Закрыцца, зацягнуцца (хмарамі, туманам і пад.).
Неба завалаклося хмарамі.
Вочы завалакліся слязамі.
2. Зайсці, зацягнуцца куды-н. (разм.).
Завалокся на край свету.
|| незак. завалака́цца, -а́ецца (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
завалачы́ся
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
завалаку́ся |
завалачо́мся |
| 2-я ас. |
завалачэ́шся |
завалачаце́ся |
| 3-я ас. |
завалачэ́цца |
завалаку́цца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
завало́кся |
завалаклі́ся |
| ж. |
завалакла́ся |
| н. |
завалакло́ся |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
завалачы́ся |
завалачы́цеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
завало́кшыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
завалачы́ся сов.
1. разг. (с трудом зайти куда-л.) дотащи́ться, добрести́;
2. разг. (зайти далеко) забрести́;
3. в др. знач. заволо́чься;
лагчы́на ~лакла́ся тума́нам — лощи́на заволокла́сь тума́ном
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
завалачы́ся і (радзей) завалакчы́ся, ‑лакуся, ‑лачэшся, ‑лачэцца; ‑лачомся, ‑лачацеся; пр. завалокся, ‑лаклася, ‑лося; чым.
1. Закрыцца, заслацца, зацягнуцца. Неба завалаклося хмарамі. Вочы завалакліся слязамі.
2. Разм. Зайсці, зацягнуцца куды‑н. Завалокся на край свету. □ Трэба да балотца ісці. А то, чаго добрага, возьме ды завалачэцца ў дрыгву конь ці жарабя. Курто.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
засла́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -сце́лецца; зак.
Пакрыцца, завалачыся чым-н. туманным, тым, што сцелецца.
Луг заслаўся туманам.
Неба заслалася хмаркамі.
|| незак. засціла́цца, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
затащи́ться зацягну́цца, мног. пазаця́гвацца; завалачы́ся, мног. пазавалака́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
завалака́цца, ‑а́ецца; незак.
1. Незак. да завалачыся (у 1 знач.).
2. Зал. да завалакаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
завала́квацца, ‑аецца; незак.
1. Незак. да завалачыся (у 1 знач.).
2. Зал. да завалакваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
засла́цца, ‑сцелецца; зак.
Пакрыцца, завалачыся чым‑н. Агонь зашыпеў і заслаўся парай і дымам. Лобан.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
забрести́ сов., разг. зайсці́, мног. пазахо́дзіць; зацягну́цца, мног. пазаця́гвацца; завалачы́ся, мног. пазавалака́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)