дубле́нне
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, ніякі род, 1 скланенне
|
адз. |
| Н. |
дубле́нне |
| Р. |
дубле́ння |
| Д. |
дубле́нню |
| В. |
дубле́нне |
| Т. |
дубле́ннем |
| М. |
дубле́нні |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дубле́нне ср., спец. дубле́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дубле́нне, ‑я, н.
Апрацоўка футра і скур вымочваннем у спецыяльных растворах. Дубленне аўчын.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
ДУБЛЕ́ННЕ,
1) адзін з асн. працэсаў пры вырабе скуры і футра. У гарбарнай прамысловасці — для надання паўфабрыкату скуры з дапамогай дубільных рэчываў пластычнасці, трываласці, устойлівасці да зносу і інш.; пры вырабе футра — для замацавання стану скур пасля пікелявання. Пры Д. ўтвараюцца хім. сувязі паміж бялком (калагенам) дэрмы або валасоў і малекуламі дубільнага рэчыва. У выніку адбываюцца неабарачальныя змены якасцей дэрмы або валасоў. Д. садзейнічае павышэнню тэмпературы зварвання паўфабрыкату, памяншэнню ўсадкі аб’ёму пры высушванні, набракання ў вадзе, павелічэнню порыстасці пасля сушкі, трываласці скуры на разрыў у набраклым стане і ўстойлівасці да ўздзеяння ферментаў і розных гідралізуючых агентаў. Д. паляпшае якасць валасоў (пругкасць, змочвальнасць і інш.).
2) У фатаграфіі — хім. апрацоўка святлоадчувальных жэлацінавых слаёў фотаматэрыялаў з мэтай павелічэння іх мех. трываласці, тэрмаўстойлівасці і памяншэння ступені іх набракання ў вадзе і водных растворах. Для гэтага ў эмульсію дадаюць неарганічныя (хрома- ці алюмакаліевыя галыны, воцатнакіслы хром) і арган. (фармалін, гліаксаль і інш.) рэчывы.
т. 6, с. 243
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
дубі́ць, дублю́, ду́біш, ду́біць; ду́блены; незак., што.
Апрацоўваць шкуру, футра, вытрымліваючы іх у асобых растворах.
Д. шкуры.
|| зак. вы́дубіць, -блю, -біш, -біць; -блены.
|| наз. дубле́нне, -я, н.
|| прым. дубі́льны, -ая, -ае.
Д. цэх.
Дубільная вытворчасць.
Дубільныя рэчывы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дубі́льня, ‑і, ж.
Памяшканне, у якім робяць дубленне.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дубі́ць, ‑блю, ‑біш, ‑біць; незак., што.
Рабіць дубленне, падвяргаць дубленню. Дубіць шкуры.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ду́бка ж., дубле́ние спец. дубле́нне, -ння ср.; вы́раб, -бу м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)